Bir Japon şirketinin hukuki adı 商号 (shōgō) olarak anılır. Ticaret siciline yazılan, sözleşmelerde ve resmî belgelerde kullanılan ad budur; şirketin reklamlarda kullandığı marka adından farklı olabilir.
Unvanın kanundaki kuralı
Japon Şirketler Kanunu’nun 6. maddesine göre şirketin adı ticaret unvanıdır. Unvanda şirketin türüne göre anonim, kollektif, komandit ya da ortakları sınırlı sorumlu şirket ifadesi bulunur ve başka bir türü çağrıştıran ifade kullanılamaz. Tür ifadesi unvanın başında da sonunda da yer alabilir.
Latin harfleriyle tescil
Japon Ticaret Sicili Yönetmeliği’nin 50. maddesine göre ticaret unvanı, Adalet Bakanının belirleyip ilan ettiği Latin harfleri ve öteki işaretlerle de tescil edilebilir. Bu yüzden bazı Japon şirketlerinin sicil belgesinde unvan doğrudan Latin harfleriyle görünür. Bu durumda Türkçe çeviride unvan, sicildeki biçimiyle harfi harfine aktarılır.
Sicildeki yeri
Kanunun 911. maddesine göre ticaret unvanı anonim şirketin tescil edilen bilgilerindendir. Unvan değiştiğinde değişiklik de tescil edilir ve sicil belgesinde eski ile yeni unvan tarihleriyle görünür. Türk makamına verilen dosyada şirketin geçmişteki unvanı da çeviride korunur, çünkü eski sözleşmeler eski unvanla imzalanmış olabilir.
Türkiye’deki şubenin unvanı
Türk Ticaret Kanunu’nun 40. maddesinin dördüncü fıkrasına göre merkezi Türkiye dışında bulunan ticari işletmenin Türkiye’deki şubesi, kendi ülkesinin unvan hükümleri saklı kalmak şartıyla yerli işletmeler gibi tescil edilir. Aynı kanunun 46. maddesine göre “Türk” ve “Türkiye” kelimeleri unvana ancak Cumhurbaşkanı kararıyla konabilir. Japon ana şirketin unvanı bu yüzden şube unvanının kaynağıdır.
Türk hukukunda karşılığı
Karşılığı “ticaret unvanı”dır. Türk Ticaret Kanunu’nun 39. maddesine göre her tacir ticari işletmesine ilişkin işlemleri ticaret unvanıyla yapar ve belgeleri bu unvan altında imzalar. İki hukukta da unvan, sicile tescil edilen ve işlemlerde kullanılan resmî addır.
Unvanın çevirisi
Unvan anlamına göre çevrilmez; sicilde Latin harfli biçim varsa o kullanılır, yoksa Japonca okunuşu Latin harflerine aktarılır. Tür ifadesi “Kabushiki Kaisha” ya da “Gōdō Kaisha” diye korunur, ilk geçtiği yerde parantez içinde Türkçe türü verilebilir. Şirketin İngilizce tanıtım adı ancak belgede yazıyorsa ayrıca aktarılır.
Sık yapılan yanlış
Unvanın içindeki kelimeleri Türkçeye çevirerek yeni bir şirket adı oluşturmak en ciddi yanlıştır; Türk sicili bu adla bir Japon şirketi bulamaz. Şirketin türü kabushiki kaisha sayfasında, merkez adresi honten sayfasında anlatılır.