Türk ve Japon üniversiteleri arasındaki işbirliği, ortak bir üniversiteden ortak araştırma projelerine ve öğrenci hareketliliğine kadar geniş bir alana yayılır. Her işbirliği biçimi kendi belgesini üretir: kurumlar arası anlaşma, araştırma planı, ilerleme raporu ve başvuru dosyası.
Ortak üniversite
JETRO’nun temel verilerine göre Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin kuruluş anlaşması 2016’da imzalandı ve 11 Kasım 2016’da yürürlüğe girdi. Devletlerarası bir anlaşmaya dayanan üniversitenin belgelerinde anlaşmanın resmî Türkçe adı ve tarihi kullanılır. JICA’nın duyurusuna göre üniversitenin rektörü, Eylül 2025’te açılan Marmara deprem test merkezinin açılışına da katıldı.
Uluslararası araştırma programı
SATREPS, Japonya Bilim ve Teknoloji Ajansı ile JICA’nın birlikte yürüttüğü, küresel sorunlara yönelik uluslararası bilim ve teknoloji işbirliği programıdır. Programın Türkiye’deki projeleri deprem ve tsunami riskine odaklandı. Bu projelerin belge düzeni deprem mühendisliği sayfasında anlatılır.
Öğrenci hareketliliği
Japonya Öğrenci Hizmetleri Örgütü JASSO’ya göre 1 Mayıs 2025’te Japonya’da 565 Türk öğrenci vardı ve bir önceki yıl bu sayı 433’tü. Aynı kuruma göre Japonya’dan Orta Doğu’ya giden Japon öğrenci sayısı 2024 mali yılında 335’ti. Öğrenci sayılarının ayrıntısı Japonya’daki Türk öğrenciler sayfasında izlenir.
Ortak araştırma sözleşmesi
Ortak araştırma sözleşmelerinde araştırmanın konusu, tarafların katkısı, verinin kullanımı, yayın hakkı ve fikrî mülkiyetin paylaşımı düzenlenir. Japon Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Ajansı’nın yönergesi, ortak geliştirmede ortaya çıkan fikrî mülkiyetin ilke olarak ortak olmasını ve payların katkıya göre görüşülerek belirlenmesini önerir. Üniversite ile şirket arasındaki ortak araştırmada Japon taraf bu yaklaşımı taslağa taşıyabilir.
Araştırma raporlarının dili
Japon araştırma kurumlarının ara ve sonuç raporları belirli şablonlara göre yazılır ve hedef, yöntem, sonuç ve bir sonraki adım bölümlerinden oluşur. Türk ortağın katkı bölümü çoğunlukla İngilizce hazırlanır ve Japon tarafça Japoncaya aktarılır. Türk kurum adlarının Japonca yazımı proje başında sabitlenir.
Akademik unvanların karşılığı
Japon üniversitelerinde unvanlar ve görevler Türk sisteminden farklı adlandırılır; örneğin özel görevli profesör ya da proje profesörü gibi unvanlar Türkçede doğrudan karşılık bulmaz. Çeviride unvan Japonca adıyla korunur ve kısa bir açıklama eklenir. Akademik belgelerin çeviri düzeni Japonca akademik çeviri sayfasında anlatılır.
Kurum adının iki biçimde yazılması
Sık yapılan hata, aynı Japon üniversitesinin adının bir belgede resmî İngilizce adıyla, başka bir belgede Japonca adın okunuşuyla yazılmasıdır. Türk kurumu bu iki yazımı iki farklı kurum sanabilir. Proje belgelerinde kurumun resmî İngilizce adı esas alınır ve Japonca adı bir kez parantez içinde verilir.