Kişinin ölümünden sonra malvarlığının nasıl dağıtılacağını belirleyen beyana Japonca 遺言 denir. Kelime gündelik dilde yuigon diye okunur; hukukçular aynı kelimeyi çoğu zaman igon diye okur.
Biçim zorunluluğu
Japon Medeni Kanunu’nun 960. maddesine göre vasiyetname ancak kanundaki biçimlerden birine uygun yapılabilir. 961. maddeye göre on beş yaşını dolduran kişi vasiyetname yapabilir. 967. madde üç olağan biçim sayar: el yazılı vasiyetname, resmî vasiyetname ve gizli vasiyetname.
El yazılı vasiyetname
Kanunun 968. maddesine göre el yazılı vasiyetnamede metnin tamamı, tarih ve ad vasiyetçinin kendi eliyle yazılır ve mühür basılır. Vasiyetnameye eklenen mal listesi el yazısı olmayabilir, ama listenin her sayfası imzalanıp mühürlenir. Vasiyetnamedeki değişiklikler de yeri gösterilip imzalanarak ve mühür basılarak yapılır.
Resmî ve gizli vasiyetname
Kanunun 969. maddesine göre resmî vasiyetname iki tanığın katılımıyla ve vasiyetçinin vasiyetini kōshōnin’e ağızdan aktarmasıyla düzenlenir. 970. maddeye göre gizli vasiyetnamede vasiyetçi belgeyi imzalayıp mühürler, zarfa koyup aynı mühürle kapatır ve kōshōnin ile iki tanığın önünde kendi vasiyetnamesi olduğunu beyan eder. Gizli vasiyetnamenin içeriği kōshōnin tarafından okunmaz.
Mahkemede açma ve inceleme
Kanunun 1004. maddesine göre vasiyetnameyi saklayan kişi mirasın açıldığını öğrendikten sonra gecikmeden vasiyetnameyi aile mahkemesine vererek incelenmesini ister; resmî vasiyetname bu işlemden muaftır. Mühürlü vasiyetname ancak aile mahkemesinde mirasçıların katılımıyla açılabilir. Japonya Adalet Bakanlığı ayrıca el yazılı vasiyetnamelerin adalet bürolarında saklandığı bir sistem yürütür.
Türk hukukunda karşılığı
Karşılığı “vasiyetname”dir. Türk Medeni Kanunu’nun 531. maddesine göre vasiyet resmî şekilde, el yazısıyla ya da sözlü olarak yapılabilir; 532. maddeye göre resmî vasiyetname iki tanığın katılmasıyla sulh hâkimi, noter ya da yetkili bir görevli tarafından düzenlenir. Gizli vasiyetname biçimi ise Türk okura yabancıdır.
Vasiyet kelimelerinin çevirisi
Önerilen karşılıklar: 自筆証書遺言 (jihitsu shōsho igon) için “el yazılı vasiyetname”, 公正証書遺言 (kōsei shōsho igon) için “resmî vasiyetname”, 秘密証書遺言 (himitsu shōsho igon) için “gizli vasiyetname”, 検認 (kennin) için “vasiyetnamenin mahkemece açılması ve incelenmesi”, 遺言執行者 (igon shikkōsha) için “vasiyeti yerine getirme görevlisi”.
Sık yapılan yanlış
Mahkemedeki açma ve inceleme işlemini vasiyetnamenin geçerli olduğuna dair bir karar gibi çevirmek yanlıştır; kanun bu işlemi vasiyetnamenin mahkemeye verilmesi ve orada açılması olarak düzenler. Vasiyetname olmadığında kimin mirasçı olduğu hōtei sōzokunin sayfasında anlatılır.