Japonya’da kişisel olaylar belediyeye verilen bildirimlerle kayda geçer. Bildirim formunda imzası bulunan ve bildirimi yapan kişiye 届出人 (todokedenin) denir. Form üzerinde bu kişi ile olayın sahibi, yani doğan çocuk ya da ölen kişi, ayrı bölümlerde yer alır.
Doğumu kim bildirir
Koseki Kanunu’nun 52. maddesine göre evlilik içinde doğan çocuğun doğumunu anne ya da baba, evlilik dışında doğanınkini anne bildirir. Onlar bildirim yapamıyorsa sırasıyla aynı evde yaşayan kişi ve doğuma yardım eden doktor ya da ebe bildirimle yükümlüdür. Doğum bildirimi on dört gün içinde, doğum yurt dışında olduysa üç ay içinde verilir (m.49).
Ölümü kim bildirir
Ölüm bildirimi, kanunun yükümlü saydığı kişi tarafından ölümün öğrenildiği günden itibaren yedi gün içinde, ölüm yurt dışında olduysa üç ay içinde yapılır (m.86). Bildirime doktor raporu ya da ölü muayene belgesi eklenir. Bildirimi yapan kişinin kimliği ve imzası formda olay bilgilerinden ayrı bir bölümde durur.
Bildirim nereye verilir
Bildirim, olayın sahibinin kayıt yerindeki ya da bildirimi yapanın bulunduğu yerdeki belediyeye verilir; yabancılarla ilgili bildirimler ise bildirimi yapanın bulunduğu yerde yapılır (m.25). Bildirimi yapan kişi, bildirimin kabul edildiğini ya da reddedildiğini gösteren belge isteyebilir (m.48). Bu belgenin anlamı juri sayfasında anlatılır.
Türk hukukunda karşılığı
Türk Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 15. maddesi doğum bildiriminin veli, vasi, kayyım ya da onlar yoksa büyükanne, büyükbaba ve ergin kardeşler gibi kişilerce yapılacağını sayar. Bu yüzden en yakın karşılık “bildirimde bulunan” ya da “bildirim yükümlüsü”dür. Aynı madde yurt dışındaki doğumun dış temsilciliğe altmış gün içinde bildirilmesini ister; bu süre Japon süresiyle karıştırılmamalıdır.
Formdaki bildirim satırlarının çevirisi
Önerilen karşılık “bildirimde bulunan (todokedenin)”dir. Formun “bildirimde bulunanın kayıt yeri”, “bildirimde bulunanın adresi” gibi satırları olayın sahibine ait satırlardan ayrı bir başlık altında çevrilir. Bildirimde bulunanın imzası ile mühür yeri çeviride “imza” ve “mühür” olarak ayrı ayrı gösterilir.
Sık yapılan yanlış
Todokedenin’i “başvuru sahibi” ya da “dilekçe sahibi” diye çevirmek, Türk okurun olayın sahibinin kendisinin başvurduğunu sanmasına yol açar. Doğum bildiriminde bu yanlış, anne ya da babanın bilgilerinin çocuğun bilgileriyle karışmasına kadar gidebilir. Bildirimde kimin neyi beyan ettiği ancak bu ayrım korunursa okunabilir.