Japonya’da kişilere verilen kişisel numaranın yanında şirketlere ve bazı kuruluşlara da bir numara verilir. Bu numaraya 法人番号 (hōjin bangō), yani kurum numarası denir.
Numara kime verilir
Japon Kişisel Numara Kanunu’nun 39. maddesine göre Ulusal Vergi İdaresi Başkanı kurum numarasını belirler ve kuruluşa bildirir. Numara devlet kurumlarına, yerel yönetimlere, Şirketler Kanunu gibi kanunlara göre kuruluşu tescil edilmiş tüzel kişilere ve vergi mevzuatına göre bildirim vermesi gereken öteki kuruluşlara verilir. Maddenin ikinci fıkrasına göre bu gruba girmeyen bazı kuruluşlar başvurarak numara alabilir.
Numara yayımlanır
Maddenin dördüncü fıkrasına göre Ulusal Vergi İdaresi, kurum numarası alan kuruluşun unvanını, merkez adresini ve numarasını yayımlar. Tüzel kişiliği olmayan dernek gibi kuruluşların bilgileri ise ancak temsilcilerinin onayıyla yayımlanır. Japon kamu kurumlarının internet sayfalarının alt bölümünde de kurum numarası yazılı olarak görülebilir.
Kişisel numaradan farkı
Kişisel numara kişinin yerleşim kaydına bağlıdır ve kullanımı kanunla sınırlanmıştır; kurum numarası ise kamuya açık bir tanımlama numarasıdır. Kişisel numarayı belediye başkanı verir, kurum numarasını vergi idaresi verir. İki numara aynı kanunda düzenlendiği için karıştırılabilir; kişisel numara kojin bangō sayfasında anlatılır.
Değişikliklerin bildirimi
Maddenin üçüncü fıkrasına göre başvurarak numara alan kuruluş, bildirdiği bilgilerde değişiklik olursa bunu vergi idaresine bildirir. Tescilli şirketlerde unvan ya da merkez değişikliği ise ticaret sicili kaydıyla izlenir. Bu yüzden bir şirketin eski unvanı ile yeni unvanı aynı kurum numarası altında görülebilir.
Türk hukukunda karşılığı
Türk okur için en yakın karşılık şirketin vergi kimlik numarası ya da ticaret sicilindeki kimlik bilgileridir. Japon kurum numarası vergi idaresince verilmesi bakımından vergi kimlik numarasına benzer, kamuya açık yayımlanması bakımından ise sicil kaydına yakındır. Birebir karşılık bu yüzden yoktur.
Numara adlarının çevirisi
Önerilen karşılık “kurum numarası (hōjin bangō)”dır. Japon şirketinin faturasında, sözleşmesinde ya da teklifinde yazan bu numara çeviride hane hane aynen aktarılır. Ticaret sicilindeki şirket kayıt numarasıyla aynı şey olup olmadığı belgeden okunur ve iki numara birbirinin yerine yazılmaz.
Sık yapılan yanlış
Kurum numarasını “vergi numarası” diye çevirmek, numaranın yalnız vergi işlerinde kullanıldığı izlenimini verir; oysa numara kamuya açık bir kurum tanımlayıcısıdır. Şirketin sicil kaydı shōgyō tōki sayfasında anlatılır.