Japonya’da uzun yıllar yaşayan yabancının ulaşabileceği en güçlü kalış statüsü 永住者 (eijūsha) statüsüdür. Kalış süresi yoktur ve çalışma alanı sınırlanmaz, ama kişi yabancı olmaya devam eder.
Süresiz kalış statüsünün tanımı
Japon Giriş ve Kalış Kanunu’nun ikinci ek tablosu bu statüyü “Adalet Bakanının süresiz kalışını tanıdığı kişi” olarak tanımlar. Uygulama Yönetmeliği’nin ikinci ek tablosu kalış süresini süresiz diye gösterir. Statü ikinci ek tabloda yer aldığı için kanunun 19. maddesindeki faaliyet sınırı bu statüye uygulanmaz.
İzin şartları
Kanunun 22. maddesine göre başka bir statüden süresiz kalışa geçmek isteyen kişi süresiz kalış izni ister. Bakan, kişinin iyi hal sahibi olduğuna ve bağımsız bir geçim sağlayacak malvarlığı ya da beceriye sahip bulunduğuna, ayrıca kalışının Japonya’nın yararına olduğuna kanaat getirirse izin verebilir. Japon vatandaşının, süresiz kalış sahibinin ya da özel süresiz kalış sahibinin eşi ve çocuğu için ilk iki şart aranmaz.
İzin ne zaman hüküm doğurur
Maddenin dördüncü fıkrasına göre izin, kişiye yeni ikamet kartı verildiği anda hüküm doğurur. Süresiz kalış sahibi de orta ve uzun süre kalan yabancılar grubundadır; kart taşır ve adres bildirimlerini yapar. Kartın bir geçerlilik tarihi vardır ve bu tarih yenilenir, ama kalış süresi satırında süre yazmaz.
Yurt dışına çıkışta
Süresiz kalış sahibi Japonya’dan çıkarken de yeniden giriş kurallarına tabidir. Geçerli pasaport ve kartla, çıkışta yeniden giriş niyetini beyan eden kişi bir yıl içinde dönebilir; daha uzun süre için ayrı izin alınır (m.26 ve m.26/2). Bu kurallar sainyūkoku kyoka sayfasında anlatılır.
Türk hukukunda karşılığı
Türk Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 42. maddesine göre Türkiye’de kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış ya da bakanlığın belirlediği şartlara uyan yabancılara süresiz ikamet izni verilir. En yakın karşılık bu uzun dönem ikamet iznidir. Japon statüsü için kanunda sabit bir süre sayılmaz; değerlendirme bakanın takdirine bırakılır.
Eijūsha’nın çevirisi
Önerilen karşılık “süresiz kalış statüsü (eijūsha)”, izin için “süresiz kalış izni”dir. Belgede 特別永住者 (tokubetsu eijūsha) yazıyorsa bu ayrı bir statüdür ve “özel süresiz kalış sahibi” diye çevrilir; iki kavram birbirinin yerine kullanılmaz.
Sık yapılan yanlış
En sık yanlış, eijūsha’yı “kalıcı oturum vatandaşlığı” gibi vatandaşlık çağrıştıran bir ifadeyle çevirmektir. Süresiz kalış sahibi Japon pasaportu almaz ve kütüğe yazılmaz. Japon vatandaşlığına geçiş kika sayfasında anlatılır.