Japon göç mevzuatı, yabancıları kalış sürelerine ve statülerine göre gruplar. Bildirim yükümlülüklerinin büyük kısmı bu gruplardan birine, 中長期在留者 (chūchōki zairyūsha), yani orta ve uzun süre kalan yabancılara yöneliktir.
Tanım olumsuz yapılır
Japon Giriş ve Kalış Kanunu’nun 19/3. maddesi bu grubu, kalış statüsüyle Japonya’da bulunan yabancılardan bazılarını dışarıda bırakarak tanımlar. Kalış süresi üç ay ya da daha kısa olanlar, kısa süreli ziyaret statüsündekiler ve diplomatik ya da resmî görev statüsündekiler bu gruba girmez. Geriye kalan herkes ikamet kartı alır ve bu grubun üyesidir.
On dört günlük bildirimler
Kanun bu gruba üç bildirim yükler. Girişten sonra konut edinen kişi on dört gün içinde adresini belediye aracılığıyla bildirir (m.19/7); adres değiştiğinde yeni adrese taşındığı günden itibaren on dört gün içinde yeniden bildirir (m.19/9). Ad, doğum tarihi, cinsiyet ya da uyruk değişirse değişiklik yine on dört gün içinde doğrudan göç idaresine bildirilir (m.19/10).
Belediye bildirimi yeterli sayılır
Kişi ikamet kartını göstererek belediyeye yerleşim bildirimi yaptığında bu bildirim göç idaresine yapılmış adres bildirimi sayılır (m.19/7 ve m.19/9, üçüncü fıkralar). Böylece aynı adresi iki ayrı kuruma bildirmek gerekmez. Yerleşim bildirimi tennyū todoke sayfasında anlatılır.
Bildirimi yapmamanın sonucu
Kanunun 22/4. maddesi, yeni gelen kişinin doksan gün içinde adres bildirmemesini ve taşınan kişinin eski adresten ayrıldıktan sonra doksan gün içinde yeni adres bildirmemesini statünün iptal sebepleri arasında sayar. Haklı bir sebep varsa bu sonuç doğmaz. Gerçeğe aykırı adres bildirmek de ayrı bir iptal sebebidir.
Türk hukukunda karşılığı
Türk Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 19. maddesine göre vizenin ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden veya doksan günden fazla kalacak yabancı ikamet izni almak zorundadır. En yakın karşılık bu yüzden “ikamet izni sahibi yabancı”dır. Japon kavramı ise izin türünden çok, kart ve bildirim yükümlülüklerinin kime düştüğünü tanımlar.
Grubun adının çevirisi
Önerilen karşılık “orta ve uzun süre kalan yabancı (chūchōki zairyūsha)”dır. Kısaltılmış “uzun süreli yabancı” karşılığı da kullanılabilir, ama grubun üç aydan uzun kalış ile başladığı ilk geçtiği yerde belirtilir. Japon yerleşim kaydında bu gruptaki kişinin kaydına bu sıfat ayrıca yazılır (Yerleşim Kaydı Kanunu m.30/45).
Sık yapılan yanlış
Bu grubu süresiz kalış statüsüyle karıştırmak yanlıştır; grup, süresiz kalış sahiplerini de öğrencileri de içine alan geniş bir kategoridir. Grubun kendi kaydı gaikokujin jūmin, kartı zairyū kādo sayfasında anlatılır.