Japon araç üreticisine parça vermek, bir ürün satmaktan çok bir belge düzenine girmek demektir. Japon müşteri parçayı resmiyle, kalite planıyla, değişiklik kuralıyla ve kimyasal içerik beyanıyla birlikte ister. Bu belgelerin çoğu Japonca şablonla gelir ve tedarikçi aynı şablonu doldurarak yanıt verir.
İki yönlü parça akışı
JETRO’nun 2026 yıllığına göre Japonya’nın Türkiye’ye otomobil parçası ihracatı 2025’te yüzde 35 düşüşle 185 milyon dolara indi. Aynı yıl ters yönde, Türkiye’den Japonya’ya parça ihracatı yüzde 9,9 artışla 24 milyon dolar oldu. Türk tedarikçinin Japon müşteriye doğrudan satış yaptığı bu ikinci akış, Japonca belge ihtiyacının Türkiye tarafında doğduğu yerdir.
Türkiye’deki Japon tedarikçiler
Türkiye 2025’te Japonya’dan 305,8 milyon dolarlık taşıt aksamı ithal etti ve bu kalem otomobil ile iş makinesinden sonra üçüncü sıradadır. Japon kablo demeti üreticisi Yazaki’nin Gemlik, Mudanya ve Kuzuluk’taki tesisleri, Denso’nun Kocaeli’deki varlığı basına yansımıştır. Bu şirketler Japon ana şirketin kalite belgelerini Türk alt tedarikçilerine de aktarır.
Resmin kime ait olduğu
Japon otomotiv tedarikinde parça resmi iki türde gelir: tedarikçinin çizip müşteriye onaylattığı resim ile müşterinin çizip tedarikçiye verdiği resim. Bu ayrım resmin mülkiyetini ve tasarım sorumluluğunu belirler. Ayrıntı onay resmi sayfasında anlatılır.
Kalite belgelerinin sırası
Seri üretim öncesinde Japon müşteri çoğunlukla süreç kalite tablosu, ilk numune muayene sonuçları ve hata türü analizi ister. Bu belgeler aynı parça numarası ve aynı süreç adlarıyla birbirine bağlıdır; birinde yapılan terim değişikliği ötekilerde de yapılır. QC süreç tablosu bu zincirin merkezidir.
Değişiklik bildirimi alışkanlığı
Japon müşteri, tedarikçinin insan, makine, malzeme ya da yöntemde yaptığı her değişikliğin önceden bildirilmesini bekler. Türk üreticinin rutin saydığı bir kalıp değişikliği, Japon tarafında onay gerektiren bir olaydır. Bildirimin yapısı 4M değişiklik bildirimi sayfasında anlatılır.
Kimyasal içerik beyanı
Japon elektrik ve otomotiv zincirinde parçanın içerdiği kimyasallar, Japonya’da geliştirilmiş ortak bir formatla bildirilir. Tedarikçi bu formatı Japon müşterinin sisteminden alır ve kendi alt tedarikçilerinden toplayıp doldurur. Formatın mantığı chemSHERPA sayfasında anlatılır.
Parça adlarında katakana tuzağı
Japon parça listelerinde pek çok ad İngilizceden katakana ile alınmıştır ve Türkçede bilinen İngilizce karşılığı her zaman aynı parçayı göstermez. Çevirmen katakana adı okunuşuyla çözdükten sonra resimdeki konumla karşılaştırır. Aynı parça iki belgede iki farklı adla çevrilirse sipariş yanlış kaleme düşer.
Tedarikçinin Japonca yanıtı
Japon müşteri, formları kendi dilinde doldurulmuş olarak ister; yanıtın Japoncası müşterinin kalite biriminin okuyacağı resmî kayıttır. Bu yüzden yanıt çevirisi kısa ve biçimsel tutulur, müşterinin kendi şablonundaki ifadeler aynen kullanılır. Genel teknik çeviri düzeni Japonca teknik çeviri sayfasında anlatılır.