Japon mutfağına ilginin artmasıyla Japonya’dan Türkiye’ye gıda ürünü girişi yeni bir belge alanı açtı. Japon su ürünleri ve işlenmiş gıdalar, Japon makamlarının düzenlediği sağlık sertifikaları ve üreticinin Japonca belgeleriyle gelir; bu belgelerden Türk makamına sunulacak olanlar Türkçeye çevrilir.
Sağlık sertifikası formatının açıklığa kavuşması
JETRO’nun Ocak 2025 tarihli haberine göre Japonya Tarım Bakanlığı, Türkiye’ye su ürünü ihracatında kullanılacak sağlık sertifikası formatını kendi sitesinde yayımladı. Format Avrupa Birliği’ne ihracat düzenine uygundur ve Avrupa Birliği ihracatı için onaylı su ürünü tesisleri Türkiye’ye de ihracat yapabilir. Haber, bu tarihten önce Türk hükümetinin istediği formatta belge düzenleyebilecek makamın Japonya’da belirlenmemiş olduğunu ve düzenli ihracatın pek görülmediğini de not eder.
Restoran ve talep
Aynı habere göre Japonya Tarım Bakanlığı Türkiye’deki Japon restoranı sayısını 260 olarak açıklar ve sayı artış eğilimindedir. JETRO’nun 2026 yıllığına göre JETRO ile Türkiye’deki bir Japon ve Asya mutfağı restoran zinciri, Şubat 2026’da İstanbul’da Japon su ürünlerini tanıtan bir etkinlik düzenledi. Etkinlik, sağlık sertifikası formatının açıklığa kavuşmasının ardından yapıldı.
İşlenmiş gıdada Japon marka
JETRO’ya göre Japon gıda şirketi Nissin, Ekim 2025’te Türkiye pazarına yeniden girerek hazır erişte üretimi ve satışına başlayacağını açıkladı. Yerel üretime geçen bir Japon marka, reçete, kalite standardı ve etiket belgelerini Japon ana şirketten Türk tesisine taşır. Bu belgelerin Türkçesi Türk gıda mevzuatının istediği etiket bilgileriyle birlikte hazırlanır.
Türkiye’nin ithalat engelleri
JETRO, Türkiye’nin genetiği değiştirilmiş gıdalara sıkı ithalat kuralları uyguladığını ve bazı ürünlerde gümrük vergisinin yüksek olduğunu yazar. Bu yüzden Japon üreticiden, içeriklerin genetiği değiştirilmiş organizma içermediğini gösteren beyanlar istenebilir. Beyanın Japonca aslı ile Türkçe çevirisi aynı içerik listesine atıf yapmalıdır.
Japon sertifikasının bölümleri
Su ürünü sağlık sertifikası ürünün türünü, avlandığı ya da yetiştirildiği yeri, işleme tesisini, sevkiyatı ve sağlık beyanlarını içerir. Avrupa formatına uygun bir sertifikada bölümler numaralı kutularla düzenlenir ve her kutu belirli bir bilgiye ayrılır. Çeviride kutu numaraları ve tesis onay numaraları aynen korunur.
Tür adlarının eşleştirilmesi
Japon su ürünlerinin ticari adları, Türkçede çoğunlukla bilinmeyen balık ve deniz ürünü türlerini anlatır. Çevirmen Japonca adı Latince bilimsel adla eşleştirir ve Türkçede yerleşik bir ad yoksa bilimsel adı kullanır. Uydurulmuş bir Türkçe ad, gümrük sınıflandırmasında yanlış kaleme yol açabilir.
Sertifika ile ticari belgenin karıştırılması
Sık yapılan hata, Japon makamının düzenlediği sağlık sertifikası ile üreticinin kendi kalite belgesinin aynı ağırlıkta çevrilmesidir. Türk makamı resmî sertifikayı arar; üretici belgesi destekleyici niteliktedir. Resmî makam belgesinin Türkiye’de nasıl kullanıldığı Japoncadan Türkçeye resmî çeviri sayfasında anlatılır.