Makine çevirisi, yani 機械翻訳 (kikai hon’yaku), gündelik bir metnin ana fikrini anlamaya yardım edebilir. Resmî bir Japon belgesinde ise Japoncanın bu bölümde anlatılan özelliklerinin hemen hepsi, makinenin tahminle doldurduğu bir boşluğa dönüşür.
Özne tahmini
Japonca cümlede özne çoğu zaman yazılmaz ve Türkçe fiil kişi eki ister. Makine bu eki tahminle seçer ve “yaptı”, “yaptım” ya da “yapıldı” arasında tutarsız davranabilir. Bir başvuru rehberinde ya da sözleşmede bu tahmin, yükümlülüğü yanlış kişiye yükler; konunun ayrıntısı öznesi yazılmayan cümle sayfasındadır.
Adların okunuşu
Kanjiyle yazılmış bir Japon adı birden çok biçimde okunabilir ve makine bir okunuşu tahminle seçer. Kişinin gerçek adı başka bir okunuşla söyleniyorsa çeviri, pasaporttaki adla eşleşmeyen bir ad üretir. Aynı ad bir belgede iki farklı biçimde de çevrilebilir. Okunuş sorunu bir kanji, birçok okunuş sayfasında anlatılır.
Dönem yılı ve tarih
Dönem yılıyla yazılmış bir tarih makine çevirisinde bazen dönem adıyla bırakılır, bazen miladiye çevrilir, bazen de yanlış bir farkla hesaplanır. Dönem geçiş yıllarında bu hata daha da olasıdır; bu yıllar dönem geçiş yılı sayfasında anlatılır. Resmî çeviride her tarih ayrı ayrı kontrol edilir.
Sayı birimleri
Japoncada büyük sayılar dörder haneli birimlerle yazılır. Birimin yanlış çözülmesi bir sayıyı on kat büyütür ya da küçültür ve makine çıktısında bu hata dikkat çekmeden durabilir. Tablolarda sütun başlığındaki birim notu ise çoğu zaman satırlara uygulanmaz.
Karakter tanıma hataları
Taranmış bir belgede makine önce karakterleri tanır, sonra çevirir. Varyant ya da eski biçimli karakterler, el yazısı ve silik mühürler bu ilk adımda yanlış tanınır ve hata çeviriye taşınır. Kişi adındaki bir karakterin yanlış tanınması, adın tamamen başka bir ada dönüşmesine yol açabilir; varyant karakterler itaiji sayfasında anlatılır.
Karşılığı olmayan terimler
Japon kütüğündeki kayıt yeri ya da kütük başındaki kişi gibi kavramların Türk hukukunda birebir karşılığı yoktur. Makine bunları sözlükteki en yakın sözcükle, örneğin “memleket” ya da “aile reisi” diye çevirir ve yanlış bir hukuki anlam üretir. Bu terimlerin doğru karşılıkları Japonca terimler bölümünde anlatılır.
Gizlilik kuralı
Resmî belgeler kişisel veri taşır ve ücretsiz çevrim içi araçlara yüklenen metnin nasıl saklandığı ve kullanıldığı kullanıcının denetiminde değildir. Müşteri belgeleri ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ servislerine yüklenmez; çeviri ve denetim, gizlilik taahhüdü imzalamış kişilerce yapılır. Büronun belge güvenliği kuralları belge güvenliği sayfasındadır.
Tanıtım metinlerinde de görülür
Araştırmamızda Türkçe ile Japonca arasında hizmet sunan bazı sitelerin Japonca sayfalarında doğal olmayan, makine çevirisi izlenimi veren cümleler görüldü; birinde aynı sözcük bir başlıkta iki kez yan yana kalmıştı. Bu tür hatalar resmî belgede olduğu gibi tanıtım metninde de Japon okurun metne duyduğu güveni zayıflatır.