Türkiye’de noterde yapılan bir işlem Japonya’da kullanılacaksa, noterin imza ve mührü apostille onaylanır. 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanun bu onayın yerini değiştirdi; Kanun 30 Kasım 2024’te Resmî Gazete’de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Değişiklik küçük görünür, ama Japonya’ya belge gönderen kişinin takvimini doğrudan etkiler.
Kanun metnindeki yeni ifade
Noterlik Kanununun 199. maddesine göre yabancı bir memlekette kullanılacak işlemin altındaki noter imza ve mührünü, herhangi bir il veya ilçenin en büyük mülki amiri onaylar. 7533 sayılı Kanunun 15. maddesi, eski metindeki “noterliğin bulunduğu yer valiliği” ibaresini bu ifadeyle değiştirdi. Onay yetkisi böylece noterliğin bulunduğu şehirden koparıldı.
Hangi noter işlemlerini kapsar
Madde işlem türü ayırt etmez; noter onaylı çeviri, düzenleme şeklindeki vekâletname ve imza ya da suret onayı aynı hükme tabidir. Onikişubat Kaymakamlığının apostil sayfası da noter tasdikli sözleşme, vekâletname, beyan ve “aslı gibidir” onaylı suretleri kaymakamlıkta işlem gören belgeler arasında sayar. Aynı sayfa, belgenin başka bir il ya da ilçede düzenlenmiş olmasının tek başına engel olmadığını yazar.
Adli belgenin aslı ayrı kalır
Değişiklik adli belgelerin kuralına dokunmadı. Mahkeme kararı ve adli sicil kaydı gibi belgelerin aslına apostil, ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adalet komisyonu başkanlığınca verilir. Bu belgelerin noterde onaylanan çevirisi ise noter işlemi sayılır ve valilik ya da kaymakamlıkta apostillenir.
Kimi etkiler
En çok etkilenen, Japonya’daki bir işlem için Türkiye’de vekâletname düzenleten ya da imzasını onaylatan kişidir. Örneğin Japonya’daki bir miras ya da şirket işlemi için başka bir şehirdeki noterde imzalanan vekâletname, kişinin oturduğu ilçedeki kaymakamlıkta apostillenebilir. Eskiden bu adım için noterliğin bulunduğu şehre gitmek ya da orada birini görevlendirmek gerekiyordu.
Eski duyurulara dikkat
Bazı kaymakamlık sayfaları ve Türkiye Noterler Birliğinin 2019 tarihli genelgesi, noterin bulunduğu yeri anan eski ifadeyi taşır. Bu metinler 7533 sayılı Kanundan önce yazılmıştır. Güncel kural kanunun kendi metnindedir ve belgenin hangi kaymakamlığa götürüleceğine karar verirken esas alınan odur.
Japonya’ya giden belgede apostil yeterli
Japonya Apostil Sözleşmesine 27 Temmuz 1970’ten, Türkiye 29 Eylül 1985’ten beri taraftır. Bu yüzden Türk noter işlemi Japonya’da kullanılırken valilik ya da kaymakamlık apostili yeterlidir ve ayrıca Japon temsilciliğinin tasdiki aranmaz. Japon makamına verilecek bir Türk belgesinin Japonca çevirisinde ise noter onayı çoğu işlemde istenmez; değişiklik en çok vekâletname ve imza onayı gibi işlemleri ilgilendirir.
Takvimde kazanılan gün
Noter işleminin hangi şehirde yapılacağı ile apostilin nerede alınacağı ayrı kararlardır ve takvim buna göre kısaltılabilir. Türkiye’deki onay zincirinin tamamı onay zinciri bölümünde, noter aşamasının içeriği noter onaylı Japonca çeviri sayfasında anlatılır. Kaymakamlık uygulaması için Onikişubat Kaymakamlığının apostil sayfası okunabilir.