Japon adı kanjiyle yazılır ve aynı kanji birden çok biçimde okunabilir. Kütük uzun süre yalnız yazılışı gösterdi; adın nasıl okunduğu resmî kaydın parçası değildi. 2025 ve 2026’da yürürlüğe giren adımlar bu boşluğu kapatıyor ve çevirmenin elindeki kaynağı değiştiriyor.
Yasanın kabulünden yürürlüğe
Tokyo’nun Kita belediyesinin duyurusuna göre kütük kanununu da değiştiren yasa 2 Haziran 2023’te kabul edildi, 9 Haziran 2023’te yayımlandı ve 26 Mayıs 2025’te yürürlüğe girdi. Bu tarihten itibaren adın okunuşu, Japonca 振り仮名, kütüğün kayıtlı bilgileri arasına eklendi. Önceden okunuş kütükte resmî olarak kayıt altında değildi.
25 Mayıs 2026 eşiği
Kişilerin kendi okunuşlarını bildirmesi için tanınan süre 25 Mayıs 2026’da kapandı. Bildirimde bulunmayanlar için kayıt yerindeki belediye başkanının kişiye önceden bildirdiği okunuş, 26 Mayıs 2026’dan itibaren sırayla kütüğe yazılıyor. Bu yüzden aynı aileden iki kişinin kütük kaydı, okunuşun işlendiği tarihe göre farklı görünebilir.
Okunuş kaç kez değişebilir
Belediyenin yazdığı okunuş bir kez değiştirilebilir. Okunuşunu kendisi bildiren kişi ise sonradan değişiklik isterse aile mahkemesinin iznine ihtiyaç duyar. Çeviride esas alınan okunuşun belgenin düzenlendiği güne ait olması bu nedenle önem taşır.
Çeviride okunuş satırı
Okunuş satırı taşıyan bir kütük örneği Türkçeye çevrilirken bu satır da çevrilir ve adın Latin harfli yazımı okunuşla karşılaştırılabilir hale gelir. Önceden çevirmen okunuşu kişiye sormak ya da pasaporttan almak zorundaydı. Yeni tarihli belgede bu bilgi resmî kaynağın kendisinden gelir.
Pasaporttaki yazımla ilişkisi
Japon pasaportunda ad Latin harfleriyle de yazılıdır ve Türk makamına verilen belgelerde kişinin Latin harfli adı için eldeki resmî kaynak çoğunlukla budur. Kütükteki okunuş ile pasaporttaki yazım uyuşuyorsa sorun yoktur; uyuşmuyorsa iki yazım çeviride yan yana gösterilir ve hangisinin esas alındığı belirtilir. Türk makamlarının bu konuda belirli bir kaynağı zorunlu tuttuğunu gösteren bir düzenleme bulunamadı.
Türk eşin adı bu kuralın dışında
Okunuş kuralı kütükte kayıtlı Japon vatandaşlarının adlarına uygulanır. Japonya Adalet Bakanlığına göre Japon vatandaşı bir yabancıyla evlendiğinde yabancı için ayrı bir kütük açılmaz; Japon eşin kütüğüne yabancının adı, doğum tarihi ve uyruğuyla evlilik olgusu yazılır. Türk adının Japonca yazımı için resmî bir standart bulunmadığından, bu adın farklı belgelerde aynı yazılıp yazılmadığı ayrıca kontrol edilir.
Eski tarihli belgeler
26 Mayıs 2026’dan önce düzenlenmiş bir kütük örneğinde okunuş satırı bulunmaz. Aynı kişinin eski ve yeni tarihli iki belgesi aynı dosyada yer alıyorsa, birinde okunuş vardır, ötekinde yoktur. Çeviri bu farkı açıklamadan bırakırsa okur iki belgeyi karşılaştırırken tereddüde düşebilir.
Yeni belge alınırken kontrol
Türkiye’de kullanılacak yeni bir kütük örneği alınacaksa, okunuşun işlenmiş olup olmadığı belgede kontrol edilmeli ve pasaport yazımıyla birlikte değerlendirilmelidir. Adların kesinleştirilmesi ad yazımı onay tablosu sayfasında, Latin yazımın denetimi Hepburn yazım denetimi aracında anlatılır. Duyurunun kendisi Kita belediyesinin sayfasındadır.