Türkiye’de yaşayan ya da Türkiye’ye gelen bir Japon vatandaşı noterde vekâletname, muvafakatname ya da satış sözleşmesi gibi bir işlem yaptırabilir. Türkçe bilmiyorsa işlem, Noterlik Kanununun tercümana ilişkin kurallarıyla yürür.
Zincirin adımları
- İşlemin metni Türkçe hazırlanır.
- Noterliğin yemin etmiş Japonca tercümanı olup olmadığı sorulur.
- Yoksa tercümanın yemini noterde yaptırılır ya da başka noterlik yolu kullanılır.
- Tercüman metni Japon vatandaşına çevirir ve işleme katılır.
- İşlem imzalanır; gerekiyorsa Japonya için apostil alınır.
Kanunun kuralı
Noterlik Kanununun 74. maddesi, işlemi yaptıran kişi Türkçe bilmiyorsa işlemde yeminli bir tercümanın da bulunmasını ister. Kanunun 72. maddesi noterin kişinin gerçek isteğini tam olarak öğrenmesini şart koştuğu için tercümanın görevi yalnız okumak değil, kişinin istediğini notere doğru aktarmaktır. Tercüman işlemin sonunda imzasıyla katılır.
Tercümanın yemini
Kanunun 75. maddesine göre tanık, tercüman ve bilirkişinin yemini noter tarafından hukuk yargılaması kurallarına göre yaptırılır. Yeminin kapsamı ve tutanağın hangi noterlikte geçerli olduğu noterde yemin tutanağı sayfasında anlatılır. Tokyo Büyükelçiliği de kendi uygulamasında yemin tutanağının yalnız yeminin yapıldığı dairede geçerli olduğunu yazar.
Kim tercüman olamaz
Kanunun 76. maddesi bazı kişilerin tercüman olarak noterlik işlemine katılmasını yasaklar. İşlemi yaptıran kişinin eşi, evlilik sona ermiş olsa da, bu işleme tercüman olarak katılamaz; üstsoy ve altsoy, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlat edinme ilişkisi olanlar da aynı yasağın kapsamındadır. Japonca bilen eşin ya da çocuğun tercümanlık yapması bu yüzden mümkün değildir.
Çevirme şerhi
Kanunun 103. maddesine göre bir dilden başka dile çevirmede noter metnin altına bir şerh verir. Noter yeminli tercüman kullandıysa şerhte tercümanın kimliği ve adresi yazılır ve şerh tarihli, imzalı ve mühürlü olur. Japonya’ya gidecek belgede bu şerh de Japoncaya çevrilir.
Tercüman bulunamazsa
Kanunun 104. maddesi, bulunulan yerde noterlikçe çevirme yaptırılamıyorsa o noterlik aracılığıyla başka yerdeki bir noterlikte çevirme yaptırılabileceğini öngörür. Japonca yeminli tercümanı olmayan bir ilçede yaşayan kişi için bu, işlemi tamamen başka bir şehre taşımadan yürütme imkânıdır. Yolun işleyişi Noterlik Kanunu 104 sayfasındadır.
Japonya’da kullanım
Türk noterinde yapılan işlem Japonya’da kullanılacaksa noterin imza ve mührü il ya da ilçedeki mülki amirlikte apostille onaylanır ve belge Japoncaya çevrilir. Vekâletname örneği için Türkiye’de verilen vekâletnameyi Japonya’da kullanmak sayfasına bakılır. Türkiye’de kullanılacak işlemde ise apostil gerekmez; noterin yaptığı işlem Türkiye’de doğrudan geçerlidir.
Japon tarafının eşi ya da ortağı
Japon vatandaşının Türk eşi ya da iş ortağı çoğu zaman aynı noterlik işleminin diğer tarafıdır. Tercümanın taraflardan biriyle kanunda sayılan bir yakınlığı varsa katılamayacağı için tercüman işlemin bütün taraflarına göre seçilir. Adların yazımı için ad yazımı onay tablosu sayfasına bakılır.