Japonya’da çalışan yabancılar ulusal emeklilik ya da çalışan emekliliği sistemine prim öder. Kısa süre sigortalı olup Japonya’dan ayrılan Türk vatandaşı, 脱退一時金 (dattai ichijikin) adlı toptan geri ödemeyi isteyebilir.
Zincirin adımları
- Japonya’daki emeklilik sisteminden çıkış tamamlanır.
- Japonya’dan ayrılış tarihi not edilir; iki yıllık süre buradan başlar.
- Başvuru formu iki dilli sürümüyle ve doldurma örneğiyle indirilir.
- Form ve ekleri Japonya Emeklilik Kurumuna gönderilir.
Kim başvurabilir
Japonya Emeklilik Kurumu, ulusal emeklilik ya da çalışan emekliliği sisteminde kısa süre sigortalı olduktan sonra Japonya’dan ayrılan yabancıların toptan geri ödeme isteyebileceğini yazar. Başvurudan önce kişinin artık bu sistemlerde sigortalı olmadığından emin olması gerekir. Ödeme yalnız Japon vatandaşı olmayanlara açıktır.
İki yıllık süre
Başvuru Japonya’dan ayrıldıktan sonra iki yıl içinde yapılır. Süre geçerse bu yol kapanır. Türkiye’ye dönüşten sonraki ilk aylarda başvurmak, belgelerin hâlâ elde olduğu dönemi değerlendirmektir.
Formun dili
Kurum başvuru formunu Japonca ile birlikte İngilizce, Çince, Korece, Portekizce, İspanyolca, Endonezce, Filipince, Tayca, Vietnamca, Myanmarca, Kmerce, Rusça, Nepalce ve Moğolca olarak iki dilli yayımlar. Türkçe sürüm yoktur. Her dil için form PDF ve Excel olarak, ayrıca bir doldurma örneğiyle birlikte verilir.
Neden gündeme gelir
Kurum, bir ülkede emeklilik aylığı alabilmek için o ülkenin sisteminde belirli bir süre sigortalı olmak gerektiğini ve bu süreyi dolduramayan kişinin prim ödemiş olsa da aylık alamayabileceğini açıklar. Japonya’da birkaç yıl çalışıp Türkiye’ye dönen kişi tam bu durumdadır. Toptan geri ödeme, bu kişi için Japonya’daki primlerin karşılığını almanın yoludur.
Anlaşma yok
Kuruma göre sosyal güvenlik anlaşmaları iki amaca hizmet eder: iki ülkede birden prim ödenmesini önlemek ve iki ülkedeki sigorta sürelerini birleştirerek aylık hakkı doğurmak. Japonya Dışişleri Bakanlığının Türkiye ile ikili anlaşmalar listesinde böyle bir anlaşma yer almaz. Bu yüzden Japonya’daki sigorta süresi Türk emekliliğine bir anlaşma yoluyla eklenmez.
Türk tarafında hizmet belgesi
Japonya’daki çalışma, Türk emekliliği için ayrıca temsilcilikten alınan yurt dışı hizmet belgesiyle değerlendirilebilir. Tokyo Büyükelçiliği bu belge için Japon emeklilik primi ödendiğini gösteren kaydı da kanıt olarak sayar. Geri ödeme başvurusundan önce bu kayıtların kopyaları saklanır; ayrıntı yurt dışı hizmet belgesi sayfasındadır.
Formun ekleri
Formla birlikte istenen ekler formun kendi açıklamasında yazar ve başvurudan önce oradan kontrol edilir. Kurumun formu iki dilli olduğundan formun kendisi için Türkçe çeviri gerekmez. Japonya’daki Türklerin oturum statüleri ikamet statüleri sayfasında izlenir.