Türk noteri çeviriyi yalnız kendi dairesinde yemin etmiş tercümana yaptırabilir. Japonca gibi tercümanı az bir dilde bu kural, bulunulan şehirde hiçbir noterliğin çeviri yapamaması sonucunu doğurabilir. Noterlik Kanununun 104. maddesi bu durum için bir çıkış yolu tanır; Japonca belgenin adı, örneğin 登記事項証明書, bu yolu değiştirmez.
Maddenin metni
Madde, ilgilinin bulunduğu yerde noterlikçe çeviri yaptırılamazsa o noterlik aracılığıyla başka yerdeki noterlikte çeviri yaptırılabileceğini söyler. Başvuru sahibi başka şehre gitmek zorunda değildir; işlem bulunduğu yerdeki noterlik üzerinden yürür. Madde, maddenin başlığında yazdığı gibi çevirmenin başka yerde yaptırılmasını düzenler.
Neden Japonca için önemli
Araştırmamızda bölge bilirkişi kurullarının tercüman listeleri sayıldı: Ankara ve İzmir listelerinde Japonca tercüman bulunmadı, İstanbul listesinde bir kişi vardı. Bu listeler noter yeminli tercümanların listesi değildir, ama arzın darlığı hakkında bir gösterge verir. Noter yeminli tercümanların dile göre kamuya açık bir sicili bulunmadığı için asıl sayı ölçülemiyor.
Yolun işleyişi
Başvuru sahibi belgeyi bulunduğu yerdeki noterliğe verir. Noterlik, Japonca yeminli tercümanı bulunan başka bir noterlikte çevirinin yaptırılmasına aracılık eder. Maddenin metni aracılığın biçimini ayrıntılı düzenlemez; uygulama noterlikler arasında yürür.
Şerhte ne yazar
Kanunun hemen önceki 103. maddesi, çevirinin altına konan noter şerhinin içeriğini belirler. Noter yeminli tercüman kullanmışsa şerh tercümanın kimliğini ve adresini içerir ve noter tarafından tarih yazılıp imzalanarak mühürlenir. Başka yerdeki noterlikte yapılan çevirinin şerhi de bu bilgileri taşır.
Kamuya açık sicil yok
Türkiye Noterler Birliğinin sunduğu hizmetler arasında tercüman sorgulama bölümü bulunmaz. Yemin tutanakları her noterliğin kendi kartonunda durduğu için Japonca yeminli tercümanı olan noterlik tek bir listeden bulunamaz. Bu bilgi noterliklere sorularak ya da tercümanın kendisinden öğrenilir.
Takvime etkisi
Çevirinin başka bir noterlikte yapılması belgenin iki noterlik arasında gidip gelmesi demektir. Apostilli Japon belgesinin aslı bu sürede başvuru sahibinin elinden çıkar. Takvim bu yüzden belgenin Japonya’dan gelişinden itibaren planlanır.
Apostil adımı
Onaylı çeviri yurt dışında kullanılacaksa noterin imza ve mührüne apostil alınır. Noterlik Kanununun 199. maddesine göre bu apostili herhangi bir il veya ilçenin en büyük mülki amiri verir. Çevirinin hangi şehirdeki noterlikte onaylandığı apostil yerini sınırlamaz.
Japonya’daki temsilcilik yolu
Belge sahibi Japonya’daysa çeviri, T.C. Tokyo Büyükelçiliğine kayıtlı bir tercümanca yapılıp büyükelçilikte tasdik edilebilir. Dışişleri Bakanlığına göre bu yolla tasdik edilen belge Türkiye’de doğrudan kullanılabilir. Türk kurumunun bu yolu kabul edip etmediği ayrıca sorulur.
İlgili sayfalar
Bilirkişi listelerindeki sayım bilirkişi listelerinde Japonca sayfasında, yemin kuralı noterde yemin tutanağı sayfasında anlatılır.