Japon noterinin tarafların istemiyle düzenlediği belgeye 公正証書 (kōsei shōsho) denir. Türk hukukundaki düzenleme şeklindeki noter senedine benzer; özel bir belgedeki imzanın onaylanmasından farklı olarak metnin kendisini noter hazırlar.
Resmî belge
Japon Noterler Birliğine göre noter senedi, kişinin ya da şirketin istemi üzerine kamu görevlisi olan noterin yetkisine dayanarak düzenlediği resmî bir belgedir. Birlik, bu belgenin düzenlenmesinin gerçek olduğuna dair güçlü bir karine bulunduğunu ve aksi kanıtlanmadıkça tam ispat gücü taşıdığını yazar. Senedin aslı noterlik bürosunda saklanır.
İcra edilebilir senet
Birlik, para ödemesine ilişkin bir senette belirli bir tutarın ödeneceği anlaşmasının ve borçlunun ödemezse hemen cebri icraya razı olduğu beyanının yazılı olması hâlinde alacaklının dava açmadan icraya gidebildiğini belirtir. Bu tür senede 執行証書 (shikkō shōsho) denir. Japonya’daki borç ilişkisinin Türkiye’deki takibi ise ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirir.
Senet türleri
Noter senetleri sözleşme ve vasiyet gibi hukuki işlemlere ilişkin senetler ile noterin kendi gözlemini kaydettiği tespit senetleri olarak ikiye ayrılır. Tespit senedine örnek olarak birlik, mirasçıların istemiyle ölen kişinin banka kasasının açılıp içeriğinin kaydedilmesini sayar. Türkiye’deki bir miras dosyasında bu tür bir tespit senedi de kullanılabilir.
Elektronik senet
Noterlik Kanununda yapılan değişiklikle 1 Ekim 2025’ten beri Adalet Bakanlığının belirlediği noterlerin düzenlediği senetler kural olarak PDF biçiminde elektronik kayıt olarak hazırlanıyor ve taraflar ekranda elektronik imza atıyor. Kanunen kâğıtla yapılması gereken kefalet iradesi senedi ve vesayet altındaki kişinin vasiyet senedi gibi istisnalar kâğıtta kalır. Elektronik senedin aslı birliğin sisteminde saklanır; örneği ise noterin imzalı kâğıt belgesi olarak ya da noterin elektronik imzasını taşıyan dosya olarak verilebilir.
Vekil eliyle düzenleme
Birlik, vasiyet ve kefalet iradesini gösteren senet dışındaki senetlerin, kişinin vekâletnamesini taşıyan bir vekil eliyle de düzenlenebildiğini yazar. Satış sözleşmesi gibi vekil eliyle yapılabilen işlemlerde de aynı kişi kural olarak iki tarafı birden temsil edemez. Türkiye’de oturan bir kişi Japonya’daki bir senedi bu yüzden Japonya’daki bir vekil aracılığıyla düzenletebilir.
Apostil zinciri
Japonya Dışişleri Bakanlığı noter belgelerini tasdik edilebilen belgeler arasında sayar, ancak bunun için notere ait mührün noterin bağlı olduğu hōmukyoku’nun başkanınca doğrulanmasını ister. Bakanlığın listelediği sekiz ilde bu adımlar noterlik bürosunda tek başvuruyla tamamlanabilir. Apostilli senet Türkiye’de noter yeminli tercümanca çevrilir ve noterce onaylanır.
Çeviride senedin yapısı
Senet, noterin adı ve bürosu, tarafların kimlikleri ve beyanları, ardından noterin onay kısmıyla düzenlenir. Çeviride tarafların beyanı ile noterin kendi tespitleri ayrı tutulur, çünkü senedin ispat gücü ikisinde farklıdır. Vasiyet için düzenlenen senet yuigon kōsei shōsho sayfasında anlatılır.