Japonya’da noterin düzenlediği vasiyetnameye 遺言公正証書 (yuigon kōsei shōsho) denir. Türkiye’de malı olan bir Japon vatandaşının ya da Japonya’da yaşamış bir Türk vatandaşının mirasında bu belge, vasiyetin varlığını ve içeriğini gösteren belgedir.
Kanunun biçim şartı
Japon Medeni Kanununun 969. maddesine göre noterde vasiyet için en az iki tanık bulunur ve vasiyetçi vasiyetin özünü notere sözlü olarak anlatır. Japon Noterler Birliği uygulamada tanık sayısının iki olduğunu yazar. Noter anlatılanı metne döker, vasiyetçiye ve tanıklara okur ya da gösterir ve metin onaylanınca senet düzenlenir.
Vekil eliyle yapılmaz
Birlik, vasiyetin vekil eliyle yapılamayacağını, vasiyetçinin noterin önünde vasiyetini anlatması ve senedi imzalaması gerektiğini belirtir. Hazırlık aşamasında aile üyelerinin belgeleri notere götürmesi ise mümkündür. Vasiyetçi noterlik bürosuna gidemiyorsa noter evine ya da hastaneye gidebilir.
Açılış işlemi gerekmez
Japon Medeni Kanununun 1004. maddesi, el yazısı vasiyetnamelerin ölümden sonra aile mahkemesinde açılışa sunulmasını ister, ancak noter vasiyetnamesini bu yükümlülüğün dışında tutar. Birlik de noter vasiyetnamesinin açılış gerektirmediği için mirasın hızla yerine getirilebildiğini yazar. El yazısı vasiyetnamenin açılışı kennin sayfasında anlatılır.
Aslı noterde kalır
Birliğe göre vasiyetnamenin aslı noterlik bürosunda, elektronik düzenlenmişse birliğin sisteminde saklanır; bu yüzden kaybolma ya da değiştirilme tehlikesi yoktur. 2014’ten sonra düzenlenen vasiyetnamelerin elektronik yedeği de ayrıca tutulur. Mirasçılara verilen, aslın noterce düzenlenmiş örneğidir.
Vasiyetnamenin aranması
Birlik, 1989’dan sonra düzenlenen noter vasiyetnamelerinin düzenlendiği büro, noterin adı, vasiyetçinin adı, doğum tarihi ve uyruğu gibi bilgilerini tuttuğunu yazar. Ölümden sonra mirasçılar gibi ilgililer herhangi bir noterlik bürosundan bu kayıtta arama yaptırabilir. Başvuruda ölümü gösteren belge, mirasçılığı gösteren kütük örneği ve başvuranın kimliği istenir.
Ölümden önce arama
Birliğe göre vasiyetçi yaşarken arama yalnız vasiyetçinin kendisi tarafından istenebilir. Mirasçı adaylarının bu kayda erişimi ancak ölümden sonra açılır. Türkiye’deki mirasçı, arama başvurusu için Japonya’daki bir vekili yetkilendirebilir.
Onay zinciri
Noter vasiyetnamesinin örneği noterce düzenlenen resmî bir belgedir; Japonya Dışişleri Bakanlığı noter belgelerine, notere ait mührün hōmukyoku’ca doğrulanmasından sonra apostil verir. Apostilli örnek Türkiye’de noter yeminli tercümanca çevrilir ve noterce onaylanır. Türk mahkemesinde vasiyetnamenin nasıl işleme konacağı ise bir avukatla değerlendirilir.
Çeviride vasiyet maddeleri
Vasiyetname numaralı maddelerle yazılır ve her madde bir malı ya da bir kişiye bırakılan payı anlatır. Taşınmazlar Japon tapu kaydındaki adresleri ve parsel numaralarıyla yazıldığı için çeviride bu bilgiler değiştirilmeden aktarılır. Genel noter senetleri kōsei shōsho sayfasında anlatılır.