Batarya ve akü, Japonya ile Türkiye arasındaki ticarette küçük ama belge yoğun bir kalemdir. Bir yanda Japon otomobil üreticisinin Türkiye’deki batarya hattı, öbür yanda Japon akü üreticisinin Türk ortaklığı vardır. İki durumda da güvenlik, kimyasal içerik ve teknoloji belgeleri Japonca kaynaktan gelir.
Sakarya’daki batarya hattı
Toyota’nın Sakarya fabrikasında hibrit araç bataryası üretimi Kasım 2023’te başladı ve şirketin kurumsal sitesinde ayrı bir batarya hattı başlığı yer alır. Batarya montajı yüksek gerilimle çalışma, özel koruyucu donanım ve adım adım iş talimatı gerektirir. Bu talimatların Japonca asıllarındaki uyarı dereceleri Türkçede aynı sıra ve ağırlıkla korunur.
Akü ortaklığındaki değişiklik
JETRO’nun 2026 yıllığına göre akü üreticisi GS Yuasa, Mart 2026’da Türkiye’deki bağlı ortaklığı İnci GS Yuasa’daki yüzde 60 payını ortak girişim ortağı İnci Holding’e devretmek için sözleşme imzaladı. Şirket bununla kendi üretiminden dış kaynak kullanımına dayalı bir modele geçme yolunu seçti. Böyle bir geçiş, pay devri belgelerinin yanında marka ve teknik destek sözleşmelerini de gündeme getirir.
Ticaret rakamındaki gerileme
Japonya’nın Türkiye’ye pil ve akü ihracatı 2025’te yüzde 17,4 azalarak 217 milyon dolar oldu. Türkiye aynı yıl Japonya’dan 236,4 milyon dolarlık akümülatör ithal etti; iki rakam farklı istatistik sistemlerinden geldiği için birbirini tutmaz. Rakam veren bir belgeyi çevirirken hangi kaynağın kullanıldığı başlıkta aynen korunur.
Kimyasal bilgi formunun Japon kaynağı
Elektrolit ve aktif madde gibi bileşenler için Japon üretici bir güvenlik bilgi formu düzenler; Japon İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 57-2. maddesi bu formda adın, bileşenlerin ve içerik oranının bulunmasını ister. Formun Türkçesi Türk mevzuatının istediği biçime uyarlanırken Japon asıldaki bilgi eksiltilmez. Formun yapısı güvenlik bilgi formu sayfasında anlatılır.
Teknik destek sözleşmesinin dili
Dış kaynaklı üretime geçen bir Japon marka, ürünün kendi standartlarında üretilmesi için teknik destek ve kalite sözleşmesi imzalatır. Bu sözleşmelerde kalite denetimi, numune onayı ve markanın kullanım koşulları ayrıntılı maddelerle yazılır. Maddelerin Türkçesinde Japon asıldaki madde numaraları değiştirilmez, çünkü ekler bu numaralara atıf yapar.
Birim ve kısaltma düzeni
Batarya belgelerinde kapasite, gerilim ve sıcaklık değerleri Japon belgelerinde yarım genişlikte rakam ve Latin birimle yazılır, ama açıklama satırları kanji içerir. Çevirmen sayıyı ve birimi olduğu gibi aktarır, yalnız açıklamayı çevirir. Değer ile birim arasındaki boşluk bile Japon asıldaki biçime göre bırakılır ki karşılaştırma kolay olsun.
Pil ile akü ayrımında kayma
En sık hata, Japon belgesindeki “pil” ile “akü” karşılığının tek kelimeyle verilmesidir; Japoncada birincil pil ile şarj edilebilir pil ayrı terimlerle yazılır. Ayrım kaybolursa taşıma ve güvenlik kuralları yanlış ürüne uygulanır. Terim ilk geçtiği yerde netleştirilir ve belge boyunca aynı kalır.