Türkiye’de ölen bir Japon vatandaşının ölümü Türk makamlarınca kayda geçer, ama Japon kütüğüne kendiliğinden işlenmez. Kütüğün kapanması, miras ve emeklilik işlemleri, akrabaların yapacağı bir bildirimle başlar.
Zincirin adımları
- Türk makamından ölüm belgesi alınır.
- Ölüm saatini gösteren belge ayrıca kontrol edilir.
- Belgelerin Japonca çevirisi hazırlanır ve çevirenin adı yazılır.
- Ölüm bildirim formu doldurulur.
- Akrabalardan biri bildirimi süre dolmadan Japon makamına ulaştırır.
Süre ve bildiren
Japon kütük kanununun 86. maddesi, yurt dışında gerçekleşen ölümün bildirim süresini ölümün öğrenildiği günden itibaren üç ay olarak belirler. Ankara’daki büyükelçilik bu bildirimin akrabalar tarafından yapılacağını yazar. Kanun bildirim yükümlülerini sırayla sayar ve sıradan bağımsız olarak da bildirime izin verir.
İstenen belgeler
Büyükelçilik ölüm bildirim formunu, ölüm belgesini ve ölüm saatini doğrulayan belgeyi, bunların Japonca çevirisiyle birlikte ister. Türkiye’de düzenlenen ölüm belgesi bu dosyanın dayanağıdır. Belgede ölüm saati yoksa saat ayrıca belgelendirilir, çünkü Japon bildirim formu ölüm anını ister.
Saat ve dakika
Kütük kanununun 86. maddesi ölüm bildiriminde ölümün yılını, ayını, gününü, saatini, dakikasını ve yerini ister. Türk ölüm belgesinde dakika görünmüyorsa büyükelçiliğin ayrıca istediği ölüm saatini gösteren belge bu boşluğu kapatır. Saat belgesi de Türkçe düzenlendiyse o da çevirmenin adı yazılmış bir Japonca çeviriyle dosyaya girer.
Çevirmen satırı
Japon kütük işlemlerinde yabancı dildeki belgeye çevireni belli bir Japonca çeviri eklenir. Türk noterinin onayı ya da apostil bu bildirim için genel bir şart değildir. Ölüm yeri, tarih ve saat çeviride Türk belgesiyle birebir aynı yazılır.
Büyükelçilik mi belediye mi
Kütük kanununun 40. maddesi yurt dışındaki Japonun bildirimi oradaki Japon temsilciliğine yapabileceğini öngörür. Büyükelçilik ise cenaze Japonya’da defnedilecekse bildirimin Japonya’daki belediyede yapılmasının işlemleri hızlandıracağını belirtir. Seçim, cenazenin nerede defnedileceğine göre yapılır.
Evliliğin sona ermesi
Büyükelçilik, ölen Japonun eşi yabancı olsa bile evliliğin sona erdiğine ilişkin kaydın düşülmesi gerektiğini yazar. Ölen kişi bir Türk vatandaşıyla evliyse bu kayıt Japon kütüğüne bildirimle işlenir. Türk eşin tarafında ölüm Türk makamlarınca kaydedilir.
Kütüğün kapanması
Ölüm kütüğe işlendikten sonra kişi kütükten çıkmış sayılır; kütükteki son kişi de öldüyse kütük kapanır. Mirasçılar Japonya’daki işlemlerde kapanmış kütüğün örneğini de isteyebilir. Belgenin yapısı joseki tōhon sayfasındadır.
Türkiye’de miras
Ölen Japon vatandaşının Türkiye’de malı varsa mirasçılık belgesi ayrıca gerekir ve noterden alınıp alınamayacağı Noterlik Kanununun sınırlarına bağlıdır. Bu yolun ayrıntısı Türk mirasında Japon mirasçı sayfasında anlatılır. Japon hukukunun uygulanıp uygulanmayacağı da orada ele alınır.