Kalış statüsü yabancının Japonya’da hangi dayanakla bulunduğunu, 在留期間 (zairyū kikan) ise bu dayanakla ne kadar kalabileceğini gösterir. İki bilgi ikamet kartında ve pasaport damgasında yan yana yazılır.
Süre kanunda nasıl belirlenir
Japon Giriş ve Kalış Kanunu’nun 2/2. maddesinin üçüncü fıkrası kalış süresinin her statü için bakanlık yönetmeliğiyle belirleneceğini söyler. Aynı fıkra, diplomatik statüler, üst düzey uzman statüsünün ikinci basamağı ve süresiz kalış statüsü dışındaki statülerde sürenin beş yılı aşamayacağını düzenler. Somut süreler yönetmeliğin ikinci ek tablosunda yer alır.
Yönetmelikteki süre seçenekleri
Yönetmeliğe göre mühendis ve uzman çalışan statüsünde süre beş yıl, üç yıl, bir yıl ya da üç ay; Japon vatandaşının eşi statüsünde beş yıl, üç yıl, bir yıl ya da altı aydır. Öğrenci statüsünde dört yıl üç ayı, bağımlı aile üyesi statüsünde beş yılı aşmamak üzere süre kişiye göre belirlenir. Kısa süreli ziyarette süre doksan, otuz ya da on beş gündür; süresiz kalış statüsünde ise süre yoktur.
Kartta iki ayrı tarih
Kanunun 19/4. maddesi ikamet kartına statü ile kalış süresinin sona erme tarihinin, ayrıca kart numarası ile kartın geçerlilik süresinin sona erme tarihinin yazılmasını ister. Bu iki tarih çoğu zaman aynı gün değildir. Kalış hakkının ne zaman bittiğini gösteren tarih, kalış süresinin sona erme tarihidir.
Süre bitmeden yapılacaklar
Süre dolmadan aynı statüde kalmaya devam etmek isteyen kişi süre uzatımı ister (m.21), başka bir statüye geçmek isteyen statü değişikliği ister (m.20). Başvuru süre bitmeden yapılmışsa karar çıkana kadar kişinin kalışı sınırlı bir süre korunur; bu süre tokurei kikan sayfasında anlatılır.
Türk hukukunda karşılığı
Türk hukukunda karşılığı ikamet izninin süresidir. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 34. maddesine göre aile ikamet izni her defasında üç yılı aşmayacak biçimde verilir ve destekleyicinin ikamet izni süresini aşamaz. Japon sisteminde ise süreler statüye göre sabit seçenekler halinde sayılır.
Süre ve tarih satırlarının çevirisi
Önerilen karşılıklar: zairyū kikan için “kalış süresi”, sona erme tarihi için “kalış süresinin sona erme tarihi”, kartın geçerlilik süresi için “kartın geçerlilik tarihi”. Süre “3 yıl” gibi yazılır, “3 yıllık vize” gibi ifadelerden kaçınılır.
Sık yapılan yanlış
En sık yanlış, kartın geçerlilik tarihini kalış hakkının bitiş tarihi sanmaktır. Süresiz kalış statüsündeki kişinin kartında da bir geçerlilik tarihi bulunur, ama kalış süresi satırında süre yoktur. Statünün kendisi zairyū shikaku sayfasında anlatılır.