Türkiye’de yaşayan Japon eş, Türk vatandaşlığını evlilik yoluyla isteyebilir. Başvuru Türk tarafında bir vatandaşlık dosyası, Japon tarafında ise bir kayıp bildirimi doğurur; iki ülkenin kuralları bu noktada tam ters yönde çalışır.
Zincirin adımları
- Üç yıllık evlilik süresi ve aile birliği şartı kontrol edilir.
- Başvuru dosyasındaki Japon belgeleri apostil ve Türkçe tercümeyle hazırlanır.
- Başvuru il vatandaşlık başvuru inceleme komisyonunda değerlendirilir.
- Türk vatandaşlığı kazanılınca Japon vatandaşlığının kaybı Japon makamına bildirilir.
Türk tarafında şartlar
Türk Vatandaşlığı Kanununun 16. maddesi, bir Türk vatandaşıyla evlenmenin vatandaşlığı doğrudan kazandırmadığını söyler. En az üç yıldır evli ve evliliği süren yabancı başvurabilir; aile birliği içinde yaşama, evlilikle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik bakımından engel olmama şartları aranır. Başvurudan sonra Türk eş ölürse aile birliği şartı aranmaz.
İnceleme komisyonu
Kanunun 18. maddesine göre evlilik yoluyla başvuranların şartları taşıyıp taşımadığını illerde kurulan vatandaşlık başvuru inceleme komisyonu tespit eder. Komisyon aile birliğinin fiilen sürdüğünü araştırır. Dosyadaki yabancı belgeler bu incelemenin dayanağıdır.
Japon belgeleri
Dosyaya Japon eşin kimliğini, doğumunu ve medeni halini gösteren belgeler girer; bunların başında kütük örneği gelir. Türk makamına verilen Japon belgesi için genel kural, Japonya Dışişleri Bakanlığı apostili ve Türkiye’de noter onaylı Türkçe tercümedir. Bu dosyada kullanılan kütük örneğinin yapısı için koseki tōhon sayfasına bakılır.
Japon tarafında sonuç
Japon Vatandaşlık Kanununun 11. maddesi, kendi isteğiyle yabancı bir vatandaşlık edinen Japonun Japon vatandaşlığını kaybedeceğini öngörür. Ankara’daki Japon büyükelçiliği, bu durumda kişinin kütükten silinmemiş olsa bile Japon vatandaşlığını kaybettiğini ve Japon pasaportunu kullanamayacağını yazar. Yurt dışındaki seçmen kaydı hakkı da sona erer.
Kayıp bildirimi
Kütük kanununun 103. maddesi, vatandaşlık kaybının kişinin kendisi, eşi ya da dördüncü dereceye kadar akrabası tarafından bildirilmesini ister. Süre kaybın öğrenildiği günden itibaren bir aydır; bildirimi yapacak kişi o gün yurt dışındaysa üç ay olur. Bildirime kaybı gösteren belge eklenir ve Türk makamının belgesi bu noktada Japonca çeviriyle verilir.
Çifte vatandaşlık sorusu
Türk hukuku çifte vatandaşlığı yasaklamaz, ama Japon hukuku bu durumda Japon vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirir. Karar vermeden önce Japonya’daki mülk, emeklilik ve oturum hakları üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir. Çocuklar için geçerli seçim kuralı çifte vatandaşlıkta seçim sayfasındadır.
Ters yön
Türk eşin Japon vatandaşlığına geçmesi ise başka bir dosyadır ve Türk tarafında çıkma izni gerektirir. Bu yolun adımları Japon vatandaşlığına geçiş ve Türk vatandaşlığından çıkma sayfalarındadır.