Japonya’da bir yapım işinin sözleşmesinin adı 工事請負契約書 (kōji ukeoi keiyakusho) olur. Japon İnşaat İşleri Kanunu, bu sözleşmenin biçimini ve içermesi gereken konuları ayrıntılı olarak sayar. Japon müteahhidin katıldığı bir projede ya da Japon usulüyle hazırlanmış bir sözleşmede bu yapı çevirinin iskeletidir.
Yazılı yapılma zorunluluğu
Japon İnşaat İşleri Kanunu’nun 19. maddesi, sözleşmenin kurulurken yazıya dökülmesini, tarafların imzası ya da ad ve mühürleriyle onaylanmasını ve nüshaların karşılıklı verilmesini ister. Madde bu yükümlülüğü sözleşmenin kuruluşu anına bağlar. Japon usulündeki bir sözleşmenin iki nüsha olarak düzenlenmesi ve her tarafta birer nüsha kalması bu kuralın izidir.
Kanunun saydığı konular
Madde, sözleşmede yer alacak konuları sayar: işin içeriği, bedel, başlama ve bitiş zamanı, avans ve ara ödeme, tasarım değişikliği ya da işin durdurulmasında süre ve bedel değişikliği, mücbir sebep, fiyat değişikliği, üçüncü kişilere verilen zarar, işverenin sağladığı malzeme ve makine, kabul muayenesi ve teslim, bitişten sonraki ödeme, uygunsuzluk sorumluluğu, gecikme faizi ve cezası ile uyuşmazlık çözümü bunlar arasındadır. Japon sözleşmesinin maddeleri çoğunlukla bu sırayı izler. Çeviride madde başlıkları bu konulara göre tanınabilir biçimde verilir.
Değişikliklerin yazılı yapılması
Aynı maddeye göre sözleşmede kanunun saydığı konulardan biri değiştirildiğinde değişiklik de yazılı yapılır, imzalanır ya da mühürlenir ve karşılıklı verilir. Uzun süren projelerde bu yüzden çok sayıda değişiklik belgesi birikir. Çeviride her değişiklik belgesinin hangi maddeyi değiştirdiği başlıkta yazılır.
Elektronik sözleşme
Kanun, karşı tarafın onayıyla sözleşmenin yazılı belge yerine elektronik yolla yapılmasına izin verir ve bu durumda yazılı belge yükümlülüğü yerine getirilmiş sayılır. Elektronik sözleşmede onay kaydı ve elektronik imza bilgisi belgenin parçasıdır. Çeviride bu kayıtlar ek olarak aktarılır.
İnşaat sözleşmesinde damga vergisi
Japon vergi idaresine göre inşaat eser sözleşmeleri damga vergisinin 2 numaralı grubundadır ve belirli tutarı aşan sözleşmelerde 31 Mart 2027’ye kadar indirimli oran uygulanır. Kâğıt sözleşmede pul ve üzerindeki mühür bulunur. Çeviride pulun varlığı not olarak belirtilir, değeri yazılmaz.
Genel koşullar ve özel koşullar
Japon inşaat sözleşmeleri çoğunlukla kısa bir sözleşme sayfası ile uzun bir genel koşullar ekinden oluşur. Sözleşme sayfasında taraflar, iş, bedel ve süreler yazılır; genel koşullar ise kanunun saydığı konuları ayrıntılandırır. Çeviride iki belge birlikte ele alınır ve aralarındaki atıflar korunur.
Mücbir sebep ile fiyat değişikliğinin karışması
Sık yapılan hata, mücbir sebep maddesi ile fiyat değişikliği maddesinin aynı “olağanüstü durum” kelimesiyle çevrilmesidir. Kanun bu iki konuyu ayrı sayar ve Japon sözleşmesinde de ayrı maddelerle düzenlenir. Japon müteahhitli projelerin genel belge düzeni Japon müteahhitli köprü ve inşaat işleri sayfasında anlatılır.