Japon aile kütüğü, ikamet kaydı ve adli sicil belgesi birçok kişinin kişisel verisini bir arada taşır. Bu belgeleri Türkiye’de çeviren bir işletme, Türk kişisel veri mevzuatının yanında Japonya’nın kanununu da hesaba katmak durumundadır. Japonya’daki kanun 2026 yazında değişti.
Tasarıdan yayıma
Japonya Kişisel Bilgileri Koruma Komisyonunun sayfasına göre değişiklik tasarısı 7 Nisan 2026’da meclise sunuldu, 10 Temmuz 2026’da kabul edildi ve 17 Temmuz 2026’da yayımlandı. Komisyon 31 Temmuz 2026’da uygulama yol haritasını, 26 Ağustos 2026’da yönetmeliklerle belirlenecek konuların çerçevesini kabul etti. 16 Eylül 2026’da ise yönetmeliklerin temel yaklaşımına ilişkin ilk belgeyi görüştü.
Ayrıntılar yönetmeliklerde
Kanunun uygulanması hükümet kararnameleri, komisyon kuralları ve rehberlerle belirlenecek. Komisyon 9 Eylül 2026’da bu düzenlemeler için birey ve işletmelerden görüş toplanacağını duyurdu. Bu yüzden değişikliğin bir çeviri bürosuna somut olarak ne yükleyeceği, yönetmelik metinleri yayımlanmadan kesin olarak söylenemez.
Yabancı işletmeye uygulanır mı
Komisyonun sık sorulan sorularına göre Japonya’daki kişilere mal ya da hizmet sunan yabancı bir işletme, bu kişilerin bilgisini yurt dışında işlediğinde kanun ona da uygulanır. Japonya’daki bir müşterinin kütük örneğini Türkiye’de çeviren büro bu tanımın içine girebilir. Bu değerlendirme bir hukuk görüşü değildir ve avukat kontrolü gerektirir.
On altı yaş altı kişiler
Komisyonun 16 Eylül 2026 tarihli belgelerine, on altı yaşından küçüklerin kişisel bilgilerinin işlenmesine ilişkin hükümleri gösteren bir ek tablo da eklendi. Aile kütüğü ve doğum belgeleri çocukların bilgisini de içerdiği için bu başlık belge çevirisinde doğrudan karşılık bulur. Hükmün uygulamadaki ayrıntısı da yönetmeliklerle netleşecek.
Üçüncü kişiye aktarım
Değişiklikten önceki düzende bile yurt dışındaki üçüncü bir kişiye veri aktarımı için kişiye önceden bilgi verilmesi ve onayının alınması gerekiyordu. Türkiye bu kanun bakımından yabancı ülkedir. Bir büronun belgeyi dışarıdaki bir serbest çevirmene vermesi bu kuralın konusu olabilir; işletmenin kendi yönettiği sunucuda saklama ise komisyona göre aktarım sayılmaz.
Makine çevirisine yüklememe ilkesi
Hangi kanun uygulanırsa uygulansın, müşteri belgesini ücretsiz makine çevirisi ya da yapay zekâ servislerine yüklememek en az riskli yoldur. Bu servislerde verinin nerede tutulduğu ve nasıl kullanıldığı belge sahibinin denetiminde değildir. Kütük gibi aileden birçok kişiyi gösteren belgelerde bu risk çoğalır.
İşletmenin izleyeceği takvim
Japonya’daki müşterisi olan işletme, komisyonun yönetmelik takvimini izlemeli ve gizlilik metninde Türkiye’yi açıkça anmalıdır. Büronun belge işleme kuralları belge güvenliği ve kişisel verilerin korunması sayfalarında yazılıdır. Değişikliğin resmî takibi komisyonun değişiklik sayfasından yapılabilir.