Japon oyunları, Türk oyuncunun yıllardır tanıdığı bir içerik türüdür, ama resmî Türkçe yerelleştirme yapılmış Japon oyun sayısı sınırlıdır. Bir Japon oyununun Türkçeleştirilmesi, oyun metninin yanında Japon yaş sınıflandırmasını, lisans belgelerini ve pazarlama malzemesini de kapsar.
Japon yaş sınıflandırması
Japonya’da ev tipi oyunların yaş sınıflandırmasını Bilgisayar Eğlencesi Sınıflandırma Kurumu CERO yapar. Kurumun açıklamasına göre beş yaş işareti vardır: A, B, C, D ve Z; ambalajın sırtındaki bant renkleri sırasıyla siyah, yeşil, mavi, turuncu ve kırmızıdır. İşaret ambalajın ön yüzünün sol altında yer alır.
İncelemenin kapsamı
CERO’ya göre incelemede 27 ifade başlığı değerlendirilir ve her başlığın bir üst sınırı vardır; sınırı aşan içerik yasak ifade sayılır ve böyle bir oyuna sınıflandırma verilmez. Oyunun yalnız ana bölümü değil, gizli komutlar dahil bütün içerik incelenir. Ambalajın arka yüzündeki içerik simgeleri, yaş kararının dayandığı ifadeleri gösterir ve dokuz kategoriye ayrılır.
İnceleyiciler kimdir
Kurumun açıklamasına göre inceleyiciler, geniş kamudan seçilen, yirmili ile altmışlı yaşlar arasındaki farklı mesleklerden kadın ve erkeklerdir ve oyun sektörüyle bağı olanlar alınmaz. İnceleyiciler kayıtlıdır ve inceleme içeriği hakkında gizlilik yükümlülüğü taşır. Japon yayıncının Türk ortağa gönderdiği sınıflandırma belgesi bu sürecin sonucunu gösterir.
Japon işaretinin Türkiye’deki yeri
CERO işareti Japon pazarına aittir ve Türkiye’de satılacak bir oyunun yaş bilgisinin yerini tutmaz. Yerelleştirme projesinde Japon sınıflandırma belgesi, oyunun içeriğini anlamak için referans olarak kullanılır. Türk pazarı için yaş bilgisinin hangi sisteme göre verileceği yayıncının kararıdır.
Oyun metninin katmanları
Bir oyunun metni arayüz yazıları, diyaloglar, eşya ve yetenek açıklamaları ile öğretici metinlerden oluşur. Arayüzde yer darlığı vardır ve Türkçe metin Japoncadan çoğunlukla daha uzun olur. Çevirmen karakter sınırını her metin türü için ayrı ayrı bilir ve kısaltmayı anlamı bozmadan yapar.
Oyun kültürü ve lisanslı ürünler
JETRO’ya göre Ekim 2025’te Japonya’da yapılan Beyblade dünya turnuvasının açık kategorisini, Türkiye elemesinden seçilen bir oyuncu kazandı. Oyun ve oyuncak markalarının Türkiye’deki turnuvaları, kural kitapları ve lisanslı ürün ambalajları da Japonca kaynaklı belgeler üretir. JETRO ayrıca Türkiye’nin Nisan 2026’da video oyununu desteklenecek hizmet ihracatı arasında saydığını yazar.
Karakter konuşmasının düzleştirilmesi
Sık yapılan hata, Japon karakterlerin konuşma biçimindeki farkların Türkçede tek bir düz dile indirilmesidir. Japoncada saygı düzeyi, cinsiyet ve yaş konuşma kalıbına yansır ve karakterin kişiliğini taşır. Web ve yazılım yerelleştirmesinin genel düzeni Japonca web sitesi yerelleştirme sayfasında anlatılır.