Türkçe ile Japonca uzak diller olsa da cümle kuruluşları birbirine benzer: iki dilde de fiil sona gelir ve niteleyen öğe nitelenenden önce durur. Ama Türkçe bu işi sözcüğe eklenen eklerle, Japonca ise sözcükten sonra gelen ayrı edatlarla, yani 助詞 (joshi) ile yapar.
Sıra benzerliği
“Belgeyi notere götürdüm” cümlesi Japoncada da benzer bir sırayla, nesne, yer ve fiil düzeninde kurulur. Bu benzerlik Japoncadan Türkçeye çeviride cümlenin sırasını büyük ölçüde korumayı mümkün kılar. İngilizce üzerinden yapılan çeviride ise sıra iki kez değişir ve anlam kayması riski artar.
Ek ile edat farkı
Türkçede “belgeyi”, “belgede”, “belgeden” eklerle kurulur; Japoncada aynı ilişkiler sözcüğün arkasına ayrı yazılan kısa edatlarla gösterilir. Japonca edatlar Türkçe hâl eklerinin tam karşılığı değildir; biri konu, biri özne, biri yön gösterebilir. Konu gösteren edat, cümlenin neyle ilgili olduğunu belirtir ama öznenin kim olduğunu her zaman söylemez.
Uzun niteleme öbekleri
İki dilde de uzun bir niteleme öbeği addan önce gelir: “Japonya’da düzenlenen ve üç ayı geçmemiş belge”. Bu yapı Japonca resmî metinlerde çok yaygındır ve Türkçeye sıra bozulmadan aktarılabilir. Öbek çok uzunsa Türkçede okunabilirlik için iki cümleye bölünebilir.
Uzun cümle ve yazım kılavuzu
Japon kanun ve resmî metinlerinde tek bir cümle bir paragraf kadar uzayabilir. Japonya’nın 2022 tarihli resmî yazım kılavuzu bu yüzden cümlelerin kısa tutulmasını, bir cümlede tek konu işlenmesini ve üç ya da daha fazla bilginin madde listesiyle verilmesini önerir; cümle 50 ile 60 karaktere ulaştığında okunabilirliğin gözden geçirilmesini tavsiye eder. Kılavuzdan önce yazılmış kanunlar ve kararlar ise uzun cümleleriyle durur ve çevirmen bunları Türkçede bölüp bölmeyeceğine karar verir.
Çoğul ve sayı
Japonca adlar çoğunlukla tekil ile çoğulu ayırmaz; “belge” sözcüğü bir ya da birden çok belgeyi gösterebilir. Türkçede ise “-ler” eki tercih gerektirir. Çevirmen sayıyı bağlamdan, belge listesinden ya da sayma sözcüklerinden çıkarır.
Kişi ve zaman
Türkçe fiil kişiyi ve zamanı aynı anda gösterir; Japonca fiil kişiyi göstermez, zamanı ise daha az ayrıntıyla verir. Türkçedeki duyulan geçmiş zamanın, yani “-mış” ekinin, Japoncada tek bir karşılığı yoktur ve anlamı ayrı sözcüklerle kurulur. Türkçeden Japoncaya çeviride bu ekin taşıdığı “başkasından öğrenilen bilgi” anlamının kaybolmaması gerekir.
Japon okura göre yeniden kurmak
Türkçeden Japoncaya çevrilen metin, Japon okurun beklediği üslupla, saygı düzeyiyle ve özne kullanımıyla yeniden kurulur. Türkçe cümlenin sırası korunabilse de edatların seçimi, öznenin düşürülmesi ve cümle sonu üslubu ayrı kararlardır. Japon makamına verilecek çevirinin biçimi Türkçeden Japoncaya resmî belge çevirisi sayfasında anlatılır.