Japon patent başvurusunun teknik açıklamasını içeren belgenin adı 明細書 (meisaisho), yani tarifnamedir. Japon Patent Kanunu bu belgenin hangi bölümleri içereceğini ve istemlerin nasıl yazılacağını belirler. Türkçeden Japoncaya ya da Japoncadan Türkçeye patent çevirisinde bu yapı çevirinin iskeletidir.
Başvurunun parçaları
Japon Patent Kanunu’nun 36. maddesine göre başvuru dilekçesine tarifname, istemler, gerekli resimler ve özet eklenir. Dilekçede başvuranın ve buluşçunun adı ve adresi yazılır. Japonya’da istemler ayrı bir belge olarak verilir; tarifnamenin içinde bir bölüm değildir.
Tarifnamenin zorunlu bölümleri
Aynı maddeye göre tarifnamede buluşun adı, resimlerin kısa açıklaması ve buluşun ayrıntılı açıklaması yer alır. Ayrıntılı açıklama, alanında sıradan bilgiye sahip bir kişinin buluşu uygulayabileceği açıklıkta yazılır ve başvuranın bildiği önceki yayınlara ilişkin bilgi de verilir. Japon tarifnamelerinde bölüm başlıkları köşeli parantez içinde yazılır ve paragraflar dört haneli numaralarla sıralanır.
İstemlerin yazımı
Kanuna göre istemler numaralı maddelere ayrılır ve her istem, başvuranın patent almak istediği buluşu belirlemek için gerekli bütün unsurları içerir. İstemler tarifnamedeki açıklamaya dayanmalı, açık ve her istem için kısa olmalıdır. Japonca istem cümlesi uzun bir isim tamlamasıyla biter ve Türkçede bu yapının sadık ama okunur biçimde kurulması istem çevirisinin en zor işidir.
Yabancı dilde başvuru ve çeviri süresi
Kanunun 36-2. maddesine göre başvuru, bakanlık yönetmeliğinin belirlediği bir yabancı dilde de yapılabilir. Bu durumda Japonca çeviri, esas tarih olan ilk başvuru tarihinden itibaren bir yıl dört ay içinde verilir. Süre içinde çeviri verilmezse Patent Ofisi başvurana bildirir ve ek süre sonunda da verilmezse başvuru geri çekilmiş sayılır.
Uluslararası başvurunun Japonya aşaması
Kanunun 184-4. maddesine göre yabancı dilde yapılan uluslararası başvurunun Japonya aşamasında tarifname, istemler, resimlerdeki açıklamalar ve özetin Japonca çevirisi, rüçhan tarihinden itibaren iki yıl altı ay içinde verilir. Bu sürenin son iki ayında belirli bir belge verilmişse çeviri için iki aylık özel bir süre işler. Türk başvuranın Japonya’daki koruma planı bu takvime göre yapılır.
Özetin sınırı
Kanuna göre özet, tarifnamede, istemlerde ya da resimlerde yazılan buluşun özünü verir. Özet koruma kapsamını belirlemez; kapsamı istemler belirler. Çeviride özet ile istemlerin terimleri aynı tutulur ama özetin daha sade dili istemlere taşınmaz.
Terim tutarsızlığının kapsamı değiştirmesi
Sık yapılan hata, aynı Japonca teknik terimin tarifnamede ve istemlerde farklı Türkçe kelimelerle çevrilmesidir. İstem ile açıklama arasındaki terim farkı, istemin açıklamaya dayanıp dayanmadığı sorusunu doğurur ve koruma kapsamını tartışmalı hale getirir. Akademik ve teknik terim yönetimi Japonca terim sözlüğü sayfasında anlatılır.