Kanjinin üstüne ya da yanına küçük kana harfleriyle yazılan okunuşa 振り仮名 (furigana) denir. Japonya’da uzun süre kütükte yalnız adın kanjisi tutuldu; okunuş resmî olarak kayıtlı değildi ve bu durum Reiwa 7 (2025) yılında değişti.
Kanun değişikliği
Adalet Bakanlığına göre kütük kanununda değişiklik de içeren kanun Reiwa 5 (2023) yılının 2 Haziran gününde kabul edildi ve 9 Haziran’da yayımlandı. Değişiklik Reiwa 7 (2025) yılının 26 Mayıs gününde yürürlüğe girdi ve adın okunuşu kütüğün kayıtlı bilgileri arasına eklendi. Bakanlık, bundan önce okunuşun kütükte resmî olarak kanıtlanmadığını açıkça yazar.
Bildirim süresi bitti
Kişilerin kendi okunuşlarını bildirmeleri için verilen süre Reiwa 8 (2026) yılının 25 Mayıs gününde sona erdi. Tokyo’nun Kita ilçe belediyesine göre bildirimde bulunmayanların okunuşu, 26 Mayıs’tan itibaren belediye başkanının kendilerine bildirdiği biçimde sırayla kütüğe yazılıyor. Bu yüzden bugün düzenlenen kütük örneklerinde okunuş satırının bulunup bulunmadığı ve nereden geldiği değişebilir.
Bir kez değiştirme hakkı
Belediyenin kendiliğinden yazdığı okunuş bir kez, mahkeme izni olmadan değiştirilebilir. Kişinin kendi bildirdiği okunuşu sonradan değiştirmesi ise aile mahkemesinin iznine bağlıdır ve mahkeme bunu ancak zorunlu nedenlerle kabul eder. Türk makamına sunulacak belgelerde okunuşun ne zaman ve nasıl kaydedildiği bu yüzden önem taşıyabilir.
Çeviride okunuş satırı
Yeni tarihli kütük örneğinde okunuş satırı varsa çeviride ayrıca aktarılır. Ama Türkçe çeviride kişinin adı yine pasaporttaki Latin yazımla yazılır; okunuş satırı yalnız bu yazımın doğrulanmasına yarar. Okunuş ile pasaport yazımı arasında fark varsa çevirmen bunu not eder.
Pasaportla ilişkisi
Japon pasaportundaki ad, kütükteki adın Hepburn yazımıdır. Kütüğe resmî bir okunuş yazıldıktan sonra pasaport yazımının bu okunuşla uyumlu olması beklenir. Tokyo pasaport bürosu ise bir kez kaydedilen pasaport yazımının sonradan değiştirilemeyeceğini hatırlatır.
Yabancı biçimli okunuş
Dışişleri Bakanlığı, geleneksel okunuşun dışında kalan ya da yabancı biçimli adların arttığını ve böyle bir adla yaşayan kişiye pasaportta Hepburn dışı yazım izni verilebildiğini yazar. Türk kökenli bir adı taşıyan Japon çocuğun kütükteki okunuşu bu yüzden pasaportta Türkçe yazıma yakın bir biçimle karşılanabilir. Bu yazımın hangi belgelerle kanıtlanacağını pasaport gişesi belirler.
Dolandırıcılık uyarısı
Adalet Bakanlığı, okunuş bildirimi için ücret istendiğini ya da bildirim yapılmazsa ceza verileceğini söyleyen her talebin dolandırıcılık olduğunu duyurur. Bakanlık kişilere dış sitelere yönlendiren e-posta göndermediğini de belirtir. Yurt dışında oturan Japon vatandaşları bu tür mesajlara özellikle dikkat eder.
Türk eş ve çocuk
Türk eş Japon kütüğüne kayıtlı kişi olmadığı için okunuş kaydı onu doğrudan ilgilendirmez; Japon eşin ve Japon vatandaşı çocukların adları için geçerlidir. Katakana ile yazılmış Türk kökenli bir çocuk adında okunuş, yazımla aynıdır. Çocuğun adının iki ülkedeki yazımı ayrı bir sayfada anlatılır.