Hazır giyim, Türkiye’nin Japonya’ya sattığı ürünler arasında gıdadan sonra gelen büyük gruplardandır. Japon pazarındaki her giysi, Japon standardına göre bakım sembolleri ve lif bileşimi taşır; Türk üreticinin ürün bilgisi bu sembol diline aktarılır.
Giyim ticaretinin eğilimi
JETRO’nun 2026 yıllığına göre Japonya’nın Türkiye’den giyim ve aksesuar ithalatı 2025’te yüzde 3,9 azalarak 127 milyon dolar oldu ve Türkiye’den ithalatın yüzde 12,3’ünü oluşturdu. Aynı yıl Türkiye’nin toplam örme giyim ihracatı yüzde 4,9, örme olmayan giyim ihracatı yüzde 8,3 azaldı. JETRO, üretim maliyetlerindeki artışla bazı tekstil üretiminin Kuzey Afrika ve Balkanlara kaydığını da yazar.
Bakım sembolü standardı
Japonya Tüketici İşleri Ajansı’na göre giyim bakım sembolleri 1 Aralık 2016’dan itibaren JIS L 0001 standardına göre gösterilir ve standardın yeni sürümüne göre etiketler 20 Ağustos 2024’ten beri kullanılır. Standart, ürünün onarılamaz zarar görmeden uygulanabilecek en sert işleme ilişkin bilgi vermeyi amaçlar. Türk üreticinin bakım talimatı bu mantıkla, en sert izin verilen işleme göre sembole çevrilir.
Sembollerin mantığı
Ajansın özetine göre JIS L 0001’de beş temel sembol ve onlarla birlikte kullanılan ek semboller vardır. Temel sembolün üzerindeki çarpı o işlemin yapılamayacağını, sembolün altındaki tek çizgi daha hafif, iki çizgi çok hafif işlemi gösterir. Yıkama sıcaklığı sembolün içindeki rakamla, kurutma ve ütü sıcaklığı noktalarla gösterilir.
Ek açıklamalar
Semboller her bilgiyi taşıyamaz ve Japon etiketlerinde sembollerin yanında kısa ek açıklamalar yer alabilir. Ajansın örnekleri arasında çamaşır filesi kullanılması, ters çevrilerek yıkanması ve süslü kısma ütü yapılmaması gibi ifadeler vardır. Türk etiketindeki ek uyarılar bu kısa kalıplara göre Japoncaya aktarılır.
Uluslararası sembollerin hakları
Ajans, bu sembollerin yurt dışında satılan ürünlerde kullanılması halinde uluslararası sembol sahibinin fikrî mülkiyet haklarının gözetilmesi gerektiğini not eder. Japon pazarı için hazırlanan etiket ile başka pazarlar için hazırlanan etiket bu yüzden ayrı dosyalar olarak yönetilebilir. Çevirmen iki dosyanın sembol setini birbirine karıştırmaz.
Lif bileşimi ve etiketleyen
Bakım sembollerinin yanında lif bileşimi belirlenmiş Japonca terimlerle ve yüzde oranlarıyla yazılır; etiketi koyanın adı ve iletişim bilgisi de etikette bulunur. Bu bilgiler Japon ev eşyası kalite etiketi kanununun gereğidir. Türk üreticinin kumaş şartnamesi bu bilgilerin tek kaynağıdır.
Eski sembollerin kullanılması
Sık yapılan hata, Japon ithalatçıya eski bir sembol tablosuna göre hazırlanmış bakım talimatı gönderilmesidir. 2016 öncesi Japon sembolleri ile bugünkü semboller farklıdır ve 2024 değişikliği de yeni ayrıntılar getirmiştir. Halıdaki lif bildirimi kuralı halı ihracatı sayfasında anlatılır.