Japon yapımı gemilerin ikinci el satışında taraflar çoğunlukla standart bir sözleşme formu kullanır. Japonya’da bu formlardan birini Japon Denizcilik Borsası hazırlar ve adı NIPPONSALE’dir. Form İngilizcedir, ama onu açıklayan notlar ve Japon satıcının iç belgeleri Japoncadır.
Formun geçmişi
Japon Denizcilik Borsası’nın açıklamasına göre NIPPONSALE 1965’te oluşturuldu ve 1999’a kadar üç kez değiştirildi. Borsanın form komitesi 2 Kasım 1999’da yeni sürümü onayladı; yeni formun kod adı NIPPONSALE 1999 oldu ve önceki 1993 sürümü kullanımdan kaldırıldı. Bir sözleşmenin hangi sürüme dayandığı, maddelerin numaralarını ve içeriğini belirler.
Değişikliğin gerekçeleri
Borsanın yayımladığı gerekçeye göre değişikliğin bir nedeni, satıcı teslim hazırlığını belirlenen iptal tarihine kadar tamamlamazsa alıcının seçimlik hakkını kullanmaması halinde sözleşmenin ne olacağının belirsiz olmasıydı. Bir başka neden, teslimden sonraki kusurlardan satıcının tamamen kurtulup kurtulmadığının, Japon hukuku uygulandığında Japon hukukundaki ayıp sorumluluğuyla ilişkisinin tartışmalı olmasıydı. Bu iki nokta, çeviride en dikkatli okunması gereken maddeleri gösterir.
Formun biçimi
NIPPONSALE 1999, Borsanın öteki formları gibi A4 boyutunda kutulu bir düzene geçirildi ve iki bölüme ayrıldı. Kutulu düzende gemi, taraflar ve tarihler gibi değişken bilgiler genellikle kutulara, standart maddeler ise ayrı bölüme yazılır. Çeviride kutu numaraları ile madde atıfları birbirine bağlı kalır.
İngilizce form, Japonca açıklama
Sözleşmenin kendisi İngilizce olduğu için Türk alıcı ile Japon satıcı arasındaki ana metin çoğunlukla çeviriye girmez. Çeviri ihtiyacı, Borsanın Japonca gerekçe notlarında, Japon satıcının şirket içi onay belgelerinde ve Japon sicil kayıtlarında doğar. Türk tarafın avukatı maddelerin Japon uygulamasında nasıl anlaşıldığını bu Japonca notlardan izler.
Japon hukukunun seçilmesi
Sözleşmede Japon hukuku seçilmişse maddeler Japon hukukunun kavramlarıyla yorumlanır. Japon hukukundaki ayıp sorumluluğu kavramının Türkçedeki karşılığı, Türk hukukundaki benzer kurumla birebir aynı değildir. Çeviride kavramın Japonca adı parantez içinde korunur ki okuyan hukukçu kaynağa dönebilsin.
Borsanın form satışı
Japon Denizcilik Borsası formlarının bir kısmını veri dosyası biçiminde satar ve örnekleri üyelerine açar. Form Borsanın yayımladığı ve sattığı bir metindir; çeviri projesinde formun tamamı değil, çoğunlukla taraflarca doldurulan kısımlar ve ekler çevrilir. Standart maddelerin çevirisi gerekiyorsa bu, müşterinin form hakkına sahip olmasına bağlıdır.
Sürüm karışıklığı
Sık yapılan hata, eski bir NIPPONSALE sürümünün maddeleriyle yeni sürüme dayanan bir sözleşmenin yorumlanmasıdır. Madde numaraları ve içerikleri sürümler arasında değiştiği için çevirmen önce sözleşmenin başındaki sürüm adını okur. Genel sözleşme çevirisi düzeni Japonca sözleşme çevirisi sayfasında anlatılır.