Bir Japon şirketinin Türkiye’ye gelişi, Japonya’da hazırlanıp Türkiye’de Türkçeye aktarılan bir belge dosyasıyla başlar. Aşağıdaki kısa yanıtlar dosyanın hangi parçasının hangi kapıdan geçtiğini gösterir; kuruluş danışmanlığı ya da hukuki görüş yerine geçmez.
Şube, şirket ve irtibat bürosu arasındaki fark nedir?
Şube ana şirketin bir uzantısıdır; ayrı bir tüzel kişiliği ve pay sahibi yoktur. Şirket kurulduğunda ise Japon şirketi, yeni bir Türk tüzel kişisinin ortağı olur. İrtibat bürosu ticari faaliyette bulunamaz ve izni ticaret sicilinden değil, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından alınır; izin süresi ve bildirimler irtibat bürosu sayfasında anlatılır.
Şube dosyası için Japonya’dan hangi belgeler gelir?
Dosyanın çekirdeği, ana şirketin şubeyi açan ve Türkiye’de oturan, tam yetkiyle donatılmış bir temsilciyi görevlendiren kararı, güncel sicil belgesi, esas sözleşmenin onaylı örneği ve merkez beyannamesidir. Kararda temsil yetkisi yazılı değilse buna bir vekâletname eklenir. Belgelerin sırası ve temsilcinin imza beyannamesi şube açma zinciri sayfasında adım adım gösterilir.
Japon ticaret sicili belgesi notere gitmeden apostil alır mı?
Alır; sicil belgesini hōmukyoku düzenlediği için kamu belgesi sayılır ve Japonya Dışişleri Bakanlığı apostili doğrudan koyar. Japon noteri bu belgeyi zaten onaylayamaz. Bakanlığa belgenin düzenlenmesinden sonraki üç ay içinde başvurulur; geçmişli sürümün hangi kayıtları gösterdiği rireki jikō zenbu shōmeisho sayfasındadır.
Esas sözleşmenin güncel metni neden ayrı bir onay yolu ister?
Japonya’da esas sözleşme yalnız anonim şirket kurulurken notere onaylatılır; sonradan yapılan değişiklikler noter görmez. Türkiye’ye gidecek güncel metnin aslına uygunluğunu şirket temsilcisi bir beyanla doğrular, bu imza da noter, hōmukyoku ve apostil adımlarından geçer. Belgenin yapısı ve iki tarihi teikan sayfasında anlatılır.
Noter, hōmukyoku ve apostil adımları tek seferde bitebilir mi?
Bitebilir; bakanlığın listelediği sekiz bölgedeki noterlikler, istenirse üç onayı tek başvuruda tamamlar ve belge doğrudan yola çıkmaya hazır olur. Yedi ilde noter ile hōmukyoku onayı bir arada alınır, apostil için bakanlığa ayrıca gidilir. Bölgelerin adları tek başvuruda üç adım sayfasında sayılır.
Japon ortak için Türkiye’de vergi numarası ne zaman alınır?
Kuruluştan önce alınır, çünkü sermayenin yatırılacağı banka hesabı bu numara olmadan açılamaz. Ana şirket için numara, apostilli ve noter onaylı Türkçe çevirisi hazır sicil belgesiyle vergi dairesinden istenir; gerçek kişi ortakta adın Türk kayıtlarındaki yazımını pasaport çevirisi belirler. Başvurunun belgeleri Japon ortağa vergi numarası sayfasındadır.
Şirket vekâletnamesinde vergi dairesi yetkisi ayrıca yazılmalı mı?
Yazılmalı; vergi dairesi önünde şirket adına numara alma yetkisi açıkça sayılmamışsa genel bir şirket vekâletnamesi yetmeyebilir. Japonya’da düzenlenen her vekâletname aynı uzun onay yolundan geçtiği için sicil müdürlüğü ve vergi dairesi yetkilerinin tek metinde toplanması zaman kazandırır. Kararın ve vekâletnamenin onay yolu yetki kararı ve vekâletname sayfasındadır.
Şirket adına imzalayan temsilcinin yetkisi Japon noterine nasıl gösterilir?
Japon noteri, şirket adına imzalanmış bir belgeyi onaylarken sicil kaydını ve hōmukyoku’nun verdiği şirket mühür belgesini görmek ister; ikisi de üç aydan yeni olmalıdır. Temsilci mührü şirketten dışarı çıkarılamıyorsa başka kimlik belgeleriyle onay mümkün olabilir, ama bu önceden noterlik bürosuna sorulur. Mühür belgesinin kendisi hōjin inkan shōmeisho sayfasında tanıtılır.
Şube açıldıktan sonra müdür ya da adres değişirse ne yapılır?
Her değişikliğin kararı Japonya’daki ana şirkette alınır, orada onaylanır ve noter onaylı Türkçe çevirisiyle ticaret siciline verilir. Yabancı bir müdür atanırsa pasaport çevirisi ve vergi numarası dökümü de dosyaya girer. Tasfiye dahil bütün değişiklikler şubede değişiklik ve tasfiye sayfasında anlatılır.