Japonya’da taşınmaz satışı, miras paylaşımı ya da banka kredisi gibi işlemlerde kişinin belediyeye kayıtlı mührünü gösteren 印鑑証明 (inkan shōmei) belgesi istenir. Türkiye’de yaşayan Japon vatandaşının Japonya’da ikamet kaydı olmadığı için bu belgeyi alamaz; işlem, onun yerine geçen bir imza belgesiyle yürür.
Zincirin adımları
- Japonya’daki tapu dairesi, banka ya da işlemi yürüten kişi hangi belgeyi istediğini yazılı olarak bildirir.
- İmzalanacak belge Japonya’dan gönderilir ve imzalanmadan saklanır.
- İmza, Japon büyükelçiliğinde ya da gerekirse bir Türk noterinde atılır ve belgelenir.
- Gerekiyorsa adres için büyükelçilikten ikamet belgesi de alınır.
- Belgeler Japonya’daki kuruma gönderilir.
Neden mühür belgesi istenir
Japonya Adalet Bakanlığına göre tapu işlemlerinde mühür kayıt belgesi, başvurunun gerçekten başvuranın kendisinden geldiğini ve gerekiyorsa üçüncü kişinin onayının da o kişiden geldiğini güvenceye almak için istenir. Yurt dışında oturan kişi bu belgeyi alamadığından bakanlık, yerine Japon konsolosunun düzenlediği imza belgesinin eklenmesini kabul eder. Bu kural miras paylaşımında imza veren Japon mirasçı için de geçerlidir.
Birinci yol: Japon büyükelçiliği
Ankara’daki Japon büyükelçiliği bu belgeyi 署名証明 (shomei shōmei) adıyla düzenler ve temelde Japon belediyesinin mühür belgesinin yerine geçtiğini yazar. İmza görevlinin önünde atıldığı için kişi büyükelçiliğe kendisi gider ve imzalanacak belgeyi boş götürür. Başvuruda istenenler ve belgenin iki biçimi Japon Büyükelçiliğinde imza onayı sayfasında anlatılır.
İkinci yol: yabancı noter
Bakanlık, oturulan yer Japon temsilciliğinden uzaksa ve konsolosun imza belgesini almak güçse, yabancı noterin düzenlediği imza belgesinin de tapu başvurusuna eklenebileceğini açıklar. Türkiye’de yaşayan Japon için bu yabancı noter bir Türk noteridir. Bu yola başvurmadan önce Japonya’daki tapu dairesinin ya da işlemi yürüten kişinin bu belgeyi kabul ettiği teyit edilir.
Türk noterinin belgesi
Bakanlığın aktardığı eski kararlarda yabancı noterin imza belgesinin yabancı dilde düzenlenebileceği ve imzanın Japon harfleriyle, Latin harfleriyle ya da ikisiyle birlikte atılabileceği belirtilir. Kararlardan biri, Brezilya’da yaşayan Japon vatandaşının mirasta pay almadığını gösteren belge, vekâletname ve miras paylaşım sözleşmesi gibi belgelerde Brezilya noterinin imza belgesini kabul eder. Türk noterinin Türkçe belgesi Japon tapu dairesine verilecekse çevirinin biçimi o daireye önceden sorulur.
Büyükelçilik belgesinin sınırı
Büyükelçilik, imza belgesinin yurt dışında yaşayan Japon vatandaşının mühür belgesine ihtiyaç duyduğu durumlar için verildiğini ve bir noter gibi her türlü özel belgedeki imzayı onaylamadığını yazar. Bu yüzden belge Japonya’daki işlemler içindir. Türkiye’de kullanılacak bir belgedeki imza için Türk noteri gerekir.
Adres ve miras
Japonya’daki tapu işlemi çoğu zaman imzayla birlikte adres belgesi de ister; Türkiye’de yaşayan Japon için bu, büyükelçiliğin ikamet belgesidir ve ayrıntısı zairyū shōmei sayfasındadır. Japon mirasına Türk vatandaşı mirasçı da katılıyorsa onun belgeleri ayrı bir zincirden geçer. Bu zincir Japon mirasında Türk mirasçı sayfasında anlatılır.